Η θάλασσα ήταν πάντοτε το ασφαλέστερο και οικονομικότερο μέσο μεταφοράς της παγκόσμιας οικονομίας. Σήμερα, όμως, μετατρέπεται με ταχύτητα σε ένα από τα πιο ασταθή γεωπολιτικά πεδία του πλανήτη. Από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι την Ερυθρά και τη Μαύρη Θάλασσα, οι εμπορικές θαλάσσιες οδοί βρίσκονται στο επίκεντρο στρατιωτικών συγκρούσεων, πολιτικών αντιπαραθέσεων και επιχειρήσεων οικονομικής πίεσης.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού. Οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν αξιολογούν πλέον μόνο την απόσταση, το κόστος ή τον χρόνο ενός ταξιδιού. Πριν από κάθε απόπλου καλούνται να εκτιμήσουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο, να εξετάσουν τις πληροφορίες ασφαλείας σε πραγματικό χρόνο και να αποφασίσουν εάν μια διαδρομή παραμένει εμπορική ή έχει ήδη μετατραπεί σε πολεμική ζώνη.
Και αυτό ακριβώς είναι το νέο δεδομένο: οι τρεις σημαντικότεροι θαλάσσιοι διάδρομοι που μεταφέρουν ενέργεια, πρώτες ύλες και καταναλωτικά αγαθά λειτουργούν πλέον ταυτόχρονα υπό καθεστώς αυξημένης απειλής.
Η τελευταία κλιμάκωση προέρχεται από την Υεμένη.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν την πλήρη απαγόρευση της ναυσιπλοΐας από και προς όλα τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο της σύγκρουσης στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η απόφαση γνωστοποιήθηκε μέσω του Humanitarian Operations Coordination Center (HOCC) και τέθηκε σε ισχύ στις 20 Ιουλίου, συνοδευόμενη από μια ιδιαίτερα αυστηρή προειδοποίηση: κάθε πλοίο που θα προσεγγίζει ή θα αναχωρεί από σαουδαραβικά λιμάνια ενδέχεται να θεωρηθεί νόμιμος στόχος των υεμενικών ενόπλων δυνάμεων, εφόσον βρίσκεται εντός της επιχειρησιακής τους εμβέλειας.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ποιοτική αλλαγή στη στρατηγική των Χούθι. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες επιθέσεις επικεντρώνονταν σε πλοία που συνδέονταν με το Ισραήλ ή με δυτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Πλέον, η απειλή επεκτείνεται στο σύνολο της θαλάσσιας δραστηριότητας προς και από τη Σαουδική Αραβία, μία από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές δυνάμεις πετρελαίου παγκοσμίως.
Αν η απειλή εφαρμοστεί στην πράξη, οι συνέπειες θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα όρια της περιοχής. Τα πολεμικά ασφάλιστρα αναμένεται να αυξηθούν, το κόστος μεταφοράς να επιβαρυνθεί περαιτέρω και οι ναυλωτές να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις για τη μεταφορά ενεργειακών και εμπορευματικών φορτίων.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο εξακολουθεί να παραμένει εύθραυστη.
Παρά το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά, η ναυσιπλοΐα απέχει πολύ από το να θεωρείται φυσιολογική. Η έντονη στρατιωτική παρουσία, οι αυξημένοι έλεγχοι και η διαρκής επιτήρηση διαμορφώνουν ένα περιβάλλον όπου κάθε νέο περιστατικό μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές.
Οι τελευταίες εβδομάδες απέδειξαν πόσο ευάλωτη είναι η αγορά. Αρκούσαν οι πληροφορίες για πιθανή επιβολή ειδικής χρέωσης στις διελεύσεις, σε συνδυασμό με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή, για να εκτιναχθούν οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων και τα πολεμικά ασφάλιστρα.
Η αγορά μπορεί να απορρόφησε το αρχικό σοκ, όμως η αβεβαιότητα παραμένει. Και όσο το Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του κόσμου, κάθε γεωπολιτική αναταραχή θα μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα στην παγκόσμια οικονομία.
Αν όμως η Ερυθρά Θάλασσα απειλεί να διαταράξει τις ενεργειακές ροές από τον αραβικό κόσμο, στη Μαύρη Θάλασσα εξελίσσεται ήδη μια διαφορετική αλλά εξίσου επικίνδυνη πραγματικότητα.
Πηγή: protothema.gr
