Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει «θετική προσέγγιση» απέναντι στην Τουρκία σε σχέση με τα F-35, δήλωσε ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
«Το πιο σημαντικό θέμα, όπως τέθηκε και πριν, είναι τα F-35. Ο κ. Τραμπ έχει στην πραγματικότητα θετική προσέγγιση απέναντι στην Τουρκία στο θέμα των F-35», είπε, μιλώντας, την Τετάρτη, σε συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ο Ερντογάν πρόσθεσε: «Ελπίζουμε ότι όταν πραγματοποιηθεί η παράδοση των F-35 στην Τουρκία, όλος ο κόσμος θα πει ότι η Αμερική τήρησε την υπόσχεσή της».
Αναφέρθηκε επίσης και στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, αναφέροντας ότι το βράδυ θα είχε δείπνο εργασίας με την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως είπε, είχε ήδη συζητήσει το θέμα με τον Γερμανό Καγκελάριο, ενώ επρόκειτο να το θέσει και στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς και σε άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
Ερωτηθείς για το πώς μπορεί να ξεπεραστεί το ζήτημα της ομοφωνίας στην ΕΕ και αν έλαβε θετικές ενδείξεις από Ευρωπαίους ηγέτες ή από την Κομισιόν, ο Τούρκος Πρόεδρος είπε: «Το καθήκον μας είναι να συζητάμε αυτά τα θέματα με τους ηγέτες. Σήμερα το συζητήσαμε και με τον Γερμανό Καγκελάριο. Τώρα θα τα θέσουμε και στη φον ντερ Λάιεν και σε άλλους ηγέτες».
«Η Τουρκία έχει μια προσδοκία 53 ετών. Αυτό είναι αδικία. Θα τους πούμε: απαλλάξτε πλέον την Τουρκία από αυτή την αδικία. Ας ελπίσουμε ότι θα ανοίξουν πλέον την πόρτα», ανέφερε.
Με τη δήλωση αυτή, ο Ερντογάν επανέφερε το πάγιο αίτημα της Άγκυρας για επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής πορείας, συνδέοντάς το με τη νέα συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα και τον ρόλο της Τουρκίας στην ασφάλεια της ηπείρου.
Το ζήτημα των F-35 κυριάρχησε στη συνέντευξη Τύπου του Τούρκου Προέδρου. Ο Ερντογάν είπε ότι η αμυντική βιομηχανία είναι ένας από τους βασικούς τομείς συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στις οικονομικές σχέσεις Άγκυρας - Ουάσιγκτον.
Δήλωσε συγκεκριμένα: «Το να αναπτύξουμε τις οικονομικές μας σχέσεις με την Αμερική είναι προς το σοβαρό συμφέρον της χώρας μας. Και η Αμερική το αποδέχεται αυτό. Θα συνεχίσουμε αυτή τη διαδικασία με αυτόν τον τρόπο». Ο Τούρκος Πρόεδρος, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου, απάντησε σε σειρά ερωτήσεων για τα ελληνοτουρκικά, επιχειρώντας αφενός να εμφανιστεί ανοιχτός σε διάλογο με την Αθήνα, αφετέρου να υπερασπιστεί τις πάγιες τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο, την άμυνα και τη λεγόμενη Γαλάζια Πατρίδα.
Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν το casus belli αποτελεί για την Άγκυρα πολεμική απειλή κατά της Ελλάδας σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, ο Ερντογάν επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους.
Υποστήριξε ότι «σχεδόν ολόκληρος ο λαός μου δεν γνωρίζει τι είναι το casus belli», προσθέτοντας ότι το θέμα δεν πρέπει να βαραίνει την κοινή γνώμη των δύο χωρών.
«Δεν χρειάζεται να απασχολούμε ούτε τον δικό μας λαό ούτε τον ελληνικό λαό με αυτά», είπε.
Στη συνέχεια απηύθυνε μήνυμα διαλόγου προς την Αθήνα, λέγοντας: «Λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ελάτε να καθίσουμε, να μιλήσουμε και να τελειώσουμε αυτή την υπόθεση. Αυτό είναι το βήμα μας και κάθε φορά που το θέμα έρχεται στο τραπέζι, αυτό τους λέμε. Και συνεχίζουμε τον δρόμο μας με αυτόν τον τρόπο. Το casus belli είναι ένα από αυτά τα θέματα».
Ρωτήθηκε και για τη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη ο Τούρκος Πρόεδρος, ότι Ελλάδα και Τουρκία πρέπει να λύσουν το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών. Ο Ερντογάν απάντησε ότι συμμερίζεται αυτή τη θέση, συνδέοντας το θέμα με την ανάγκη να συνεχιστούν οι επαφές μεταξύ των δύο χωρών.
«Την άποψη για την ανάγκη επίλυσης των προβλημάτων στο Αιγαίο την συμμερίζομαι και εγώ», ανέφερε. «Πρώτα οι Υπουργοί Εξωτερικών μας και στη συνέχεια, αν χρειαστεί, και εμείς μπορούμε να καθίσουμε στο τραπέζι και να συζητήσουμε το θέμα», είπε. Ο Τούρκος Πρόεδρος πρόσθεσε ότι «το να λυθεί το πρόβλημα αυτών των υδάτων είναι πρωτίστως καθήκον των ηγετών», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πολιτικής διαδικασίας σε ανώτατο επίπεδο για τα ζητήματα του Αιγαίου.
Νωρίτερα, ο Ερντογάν είχε ερωτηθεί για τις αντιδράσεις του Ισραηλινού Πρωθυπουργού, Βενιαμίν Νετανιάχου και του Κυριάκου Μητσοτάκη στο ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία. Ο Τούρκος Πρόεδρος απέρριψε και τις δύο τοποθετήσεις, δηλώνοντας ότι «καμία από τις δύο δηλώσεις δεν έχει θέση στον δικό μου κόσμο».
Για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό είπε ότι «είναι γνωστό σε ποια νερά κολυμπά», ενώ για τον Έλληνα Πρωθυπουργό ανέφερε: «Ο Μητσοτάκης δεν έπρεπε να πέσει σε ένα τέτοιο λάθος».
Συνέχισε ο Ερντογάν φέρνοντας ως παράδειγμα τους ελληνικούς εξοπλισμούς: «Εμείς, για τα αμυντικά μέσα που πήρε η Ελλάδα, είπαμε ποτέ 'γιατί τα πήρες;' ή 'γιατί τα αγοράζεις;'. Όχι. Κι όμως είναι ο γείτονάς μας. Θα μπορούσαμε να το πούμε, αλλά δεν χρειάζεται», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Τούρκο Πρόεδρο, η Ελλάδα έχει δικαίωμα να αγοράζει ή να πουλά αμυντικό υλικό, αλλά το ίδιο δικαίωμα έχει και η Τουρκία. Όπως είπε, η Τουρκία «παράγει ήδη» αμυντικά μέσα και «φυσικά έχει και το δικαίωμα να αγοράζει».
Στην συνέντευξη Τύπου τέθηκε και το ζήτημα της Γαλάζιας Πατρίδας. Η ερώτηση αφορούσε το εάν ετοιμάζεται σχετική νομοθετική πρωτοβουλία και πότε θα μπορούσε να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Χωρίς να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η Γαλάζια Πατρίδα παραμένει κεντρική έννοια για την Τουρκία. «Η Γαλάζια Πατρίδα είναι για εμάς ένα πολύ σημαντικό θέμα», είπε. Ο Τούρκος Πρόεδρος πρόσθεσε ότι η Άγκυρα δεν προτίθεται να χρησιμοποιεί τον όρο μόνο για τις θάλασσες, αλλά και ευρύτερα: «Δεν θα συνεχίσουμε να τη χρησιμοποιούμε μόνο για τις θάλασσες, αλλά, όταν χρειάζεται, και στο εσωτερικό μας και στα χωρικά μας ύδατα ως ονομασία», είπε.
Στη συνέντευξη Τύπου τέθηκε και το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, με ερώτηση για το εάν συζητήθηκε στη συνάντηση του Ερντογάν με τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τούρκος Πρόεδρος απάντησε λακωνικά: «Όχι, δεν τέθηκε στην ατζέντα». Στην αρχική του τοποθέτηση, ο Ερντογάν χαρακτήρισε «ιστορική» τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Η Τουρκία φιλοξένησε για δεύτερη φορά, ύστερα από 22 χρόνια, Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας και για πρώτη φορά στην πρωτεύουσά της, είπε.
«Σε μια περίοδο κατά την οποία δοκιμάζεται η ευρωατλαντική ασφάλεια, η ιστορική αυτή Σύνοδος έλαβε χώρα με τρόπο που θα καθοδηγήσει το κοινό μας μέλλον», ανέφερε. Ο Τούρκος Πρόεδρος υποστήριξε ότι στην Άγκυρα τέθηκαν τα θεμέλια για «ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ», στο οποίο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη και θα ενισχύονται οι στρατιωτικές ικανότητες μέσω «δίκαιης κατανομής βαρών».
Παράλληλα, τόνισε ότι όλοι οι σύμμαχοι συμμετείχαν σε επίπεδο ηγετών, κάτι που χαρακτήρισε «νέα απόδειξη της εμπιστοσύνης προς την Τουρκία και του κύρους της τουρκικής διπλωματίας». Ο Ερντογάν στάθηκε ιδιαίτερα και στην παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο.
Όπως είπε, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε επισημάνει ότι η φιλοξενία της Τουρκίας υπήρξε καθοριστική για τη συμμετοχή του στην Άγκυρα. «Το ότι υπογράμμισε και την προσωπική μας φιλία είναι ιδιαίτερα σημαντικό και πολύτιμο για εμάς», ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος. Ο Ερντογάν επανέφερε και το αφήγημα ότι η Τουρκία, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, δεν ωφελήθηκε από το λεγόμενο «μέρισμα ειρήνης» στον ίδιο βαθμό με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
«Πολλές κρίσεις και συγκρούσεις έγιναν γύρω μας. Αντιμετωπίσαμε απειλές, κυρίως την τρομοκρατία. Υπήρξαν περίοδοι που μείναμε μόνοι και αδικηθήκαμε. Γι’ αυτό πολλές φορές αναγκαστήκαμε να κόψουμε μόνοι μας τον ομφάλιο λώρο», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία σήμερα βρίσκεται «πολύ μπροστά» από πολλούς συμμάχους σε ό,τι αφορά τις αμυντικές δαπάνες, τις στρατιωτικές δυνατότητες και την αμυντική βιομηχανία.
Υπενθύμισε ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 1952, αλλά υποστήριξε πως δεν προσέφερε στη Συμμαχία μόνο τη γεωστρατηγική της θέση «στην καρδιά τριών ηπείρων», αλλά και τη δική της πολεμική παράδοση.
«Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν τη δύναμη και την ικανότητα να εξουδετερώνουν κάθε απειλή κατά της εθνικής μας ασφάλειας στην πηγή της», δήλωσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Ερντογάν στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είπε, οι πρωτοβουλίες της ΕΕ στον τομέα της άμυνας πρέπει να είναι συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ και να μη δημιουργούν περιττές επικαλύψεις.
«Όταν σύμμαχοι που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Τουρκία, δεν εντάσσονται πλήρως στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ένωσης, τότε η αποτελεσματικότητα αυτών των πρωτοβουλιών θα είναι πολύ περιορισμένη», δήλωσε. Ο Τούρκος Πρόεδρος υποστήριξε ότι η Τουρκία πρέπει να συμμετέχει πλήρως στις ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες, καθώς, όπως είπε, η ασφάλεια της Ευρώπης δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από τον ρόλο της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ.
Επέμεινε, επίσης ,ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στο εμπόριο αμυντικών προϊόντων μεταξύ συμμάχων, παρότι έχουν μειωθεί.
«Πρέπει να αρθούν το συντομότερο δυνατό χωρίς “αλλά” και χωρίς “όμως”», είπε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία εξασφάλισε ειδική αναφορά στο θέμα αυτό και στο ανακοινωθέν της Συνόδου.
