Μια νέα σύσταση για την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου από τις πυρκαγιές υιοθέτησε το Συμβούλιο της ΕΕ υπό την Κυπριακή Προεδρία, δημιουργώντας ένα συνολικό πλαίσιο δράσης, με στόχο να βοηθήσει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την πρόληψη, την ετοιμότητα, την επιχειρησιακή ανταπόκριση και την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών.
Η προσπάθεια της διαχείρισης αυτής έρχεται ως απάντηση στη δραματική αντιπυρική περίοδο του 2025, η οποία χαρακτηρίστηκε ως η χειρότερη των τελευταίων ετών, με πάνω από ένα εκατομμύριο εκτάρια γης να έχουν καταστραφεί στην ΕΕ και με ρεκόρ ενεργοποιήσεων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, αποδεικνύοντας ότι οι πυρκαγιές δεν αποτελούν πλέον πρόβλημα μεμονωμένων χωρών αλλά μια κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση.
Σε δήλωσή του, ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, υπογράμμισε ότι οι καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών ανέδειξαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την ανάγκη για μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική. «Οι καταστροφικές αντιπυρικές περίοδοι που βιώσαμε τα τελευταία χρόνια απέδειξαν ότι ο κίνδυνος των δασικών πυρκαγιών δεν αφορά πλέον λίγες χώρες, αλλά αποτελεί ευρωπαϊκή πρόκληση. Οι νέες συστάσεις προωθούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει τη διαχείριση της γης, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την πολιτική προστασία και τη διασυνοριακή συνεργασία. Η επένδυση στην πρόληψη και την ετοιμότητα σήμερα είναι απαραίτητη για την προστασία των ανθρώπινων ζωών, των τοπικών κοινωνιών και των οικοσυστημάτων του αύριο», δήλωσε.
Η σύσταση του Συμβουλίου αναγνωρίζει ότι η κλιματική αλλαγή, οι μεταβολές στη διαχείριση των δασών και της υπαίθρου, αλλά και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται μια ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου που καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο μιας φυσικής καταστροφής και περιλαμβάνει πρόληψη μέσω βιώσιμης διαχείρισης των δασών και της γης, και ενίσχυση της ετοιμότητας με αξιοποίηση σύγχρονων δεδομένων, επιστημονικών αναλύσεων κινδύνου και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Επιπλέον, προβλέπει τη βελτίωση της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, με μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα των μηχανισμών αντιμετώπισης, αλλά και ταχύτερη αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών μετά από μεγάλες πυρκαγιές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών, στην ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, αλλά και στη δημιουργία σταθερών μηχανισμών χρηματοδότησης που θα εξασφαλίζουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τη διαχείριση του κινδύνου.
Το Συμβούλιο της ΕΕ, από την πλευρά του, επισημαίνει ότι οι μεγάλες πυρκαγιές δεν γνωρίζουν σύνορα. Τα τελευταία χρόνια οι φωτιές επηρεάζουν ολοένα περισσότερες περιοχές της Ευρώπης, ενώ οι επιπτώσεις τους συχνά ξεπερνούν τα εθνικά όρια. Για τον λόγο αυτό, η νέα σύσταση ενθαρρύνει την ενίσχυση της συνεργασίας τόσο μεταξύ των κρατών μελών όσο και με διεθνείς εταίρους, προκειμένου να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών, η επιχειρησιακή υποστήριξη και η αποτελεσματικότητα των κοινών δράσεων αντιμετώπισης.
Σημειώνεται ότι η σύσταση του Συμβουλίου δεν είναι νομικά δεσμευτική. Ωστόσο, παρέχει σαφείς κατευθύνσεις προς τα κράτη μέλη, ώστε να προσαρμόσουν τις πολιτικές τους στις ιδιαίτερες ανάγκες, τα επίπεδα κινδύνου και τα εθνικά τους συστήματα διακυβέρνησης.
