Με διαφορά μόλις 39 δευτερολέπτων, δύο σεισμοί έπληξαν τη Βενεζουέλα νωρίς το πρωί της Τετάρτης, αφήνοντας τουλάχιστον 589 νεκρούς και 2.980 τραυματίες. Η χώρα βίωσε ένα σπάνιο φαινόμενο γνωστό ως διπλή σεισμική δόνηση (seismic doublet).
Σύμφωνα με την Γεωλογική Υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών (USGS), ο πρώτος σεισμός σημειώθηκε στις 18:04:33 τοπική ώρα και είχε μέγεθος 7,2 Ρίχτερ. Λιγότερο από 40 δευτερόλεπτα αργότερα, στις 18:05:11 τοπική ώρα, σημειώθηκε ο δεύτερος, μεγέθους 7,5 Ρίχτερ.
Οι δύο σεισμοί είχαν το επίκεντρό τους λιγότερο από 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Γιουμάρε, στην πολιτεία Γιαρακούι, και περίπου 300 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της χώρας, Καράκας.
Περιοχή υψηλής δραστηριότητας
Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε μια ζώνη επαφής μεταξύ δύο τεκτονικών πλακών (της πλάκας της Νότιας Αμερικής και της πλάκας της Καραϊβικής) που δεν κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, με αποτέλεσμα την οριζόντια τριβή μεταξύ τους. Αυτό δημιουργεί ρωγμές στον φλοιό της Γης, γνωστές ως γεωλογικά ρήγματα.
Διαβάστε επίσης: Αντέχουν τα κτίρια στην Κύπρο σε περίπτωση ισχυρού σεισμού;
Στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτού του επεισοδίου, έλαβε χώρα σε μια περιοχή όπου βρίσκονται τα ρήγματα Μποκονό και Σαν Σεμπαστιάν, όπως εξηγεί στο ισπανικό πρακτορείο Efe, ο Ραούλ Πέρεζ, ειδικός σε γεωλογικούς κινδύνους του Γεωλογικού και Μεταλλευτικού Ινστιτούτου της Ισπανίας (IGME).
Αν και αναγνωρίζει ότι «είναι πολύ δύσκολο» να γνωρίζουμε ποιο ρήγμα είναι υπεύθυνο λόγω της συμβολής δύο, ο Πέρεζ κλίνει προς το ρήγμα του Σαν Σεμπαστιάν, «υψηλής τεκτονικής δραστηριότητας» και το οποίο χωρίζει την πλάκα της Καραϊβικής από την πλάκα της Νότιας Αμερικής.
Τι συμβαίνει στο διπλό σεισμό
Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε μια τυπική ακολουθία κύριου σεισμού και επακόλουθων μετασεισμών, ένας διπλός σεισμός περιλαμβάνει δύο ανεξάρτητες ρήξεις παρόμοιου μεγέθους που συμβαίνουν σε σύντομο χρονικό διάστημα και σε κοντινή απόσταση, εξηγεί το USGS.
«Σε αυτήν την περίπτωση, το ίδιο ρήγμα πυροδοτεί δύο σεισμούς, και δεν είναι μετασεισμοί ο ένας του άλλου», εξήγησε ο Πέρεζ.
Επιπλέον, υπήρξε ένας προσεισμός, ο πρώτος μεγέθους 7,2, και ένας κύριος σεισμός, στην προκειμένη περίπτωση ο δεύτερος μεγέθους 7,5: «Ο πρώτος πυροδότησε τον δεύτερο, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι' αυτό». Αυτό που ήταν ασυνήθιστο ήταν ότι συνέβησαν στο ίδιο επίπεδο ρηγμάτων.
«Κοιτάζοντας το βάθος των υποκέντρων, έχω την αίσθηση ότι ένα κομμάτι ρήγματος έχει πυροδοτηθεί στο κάτω μέρος, σε βάθος μεταξύ 20 και 30 χιλιομέτρων, το οποίο έχει διεγείρει ένα άλλο τμήμα ρήγματος στην κορυφή, σε βάθος μεταξύ 0 και 10 χιλιομέτρων», συνέχισε ο ειδικός.
Σπάνιο φαινόμενο
Το να υπάρχουν δύο ρήξεις στο ίδιο ρήγμα δεν είναι ασυνήθιστο, αλλά είναι σπάνιο, σύμφωνα με τον ειδικό, ο οποίος αναγνωρίζει ότι είναι «τόσο σπάνιο» που γνωρίζει μόνο ένα παράδειγμα που θα μπορούσε να συγκριθεί παγκοσμίως: «Μόνο ένα, και ήταν ο σεισμός της Λισαβόνας του 1755».
«Αν υπάρχουν άλλοι με αυτό το χαρακτηριστικό δύο σεισμών που απέχουν 39 δευτερόλεπτα από το ίδιο επίπεδο ρήγματος, την ίδια πηγή, και που είναι επικαλυπτόμενοι, τους αγνοώ εντελώς», συνέχισε ο ειδικός.
Για τον Πέρεζ αυτό που είναι πραγματικά αξιοσημείωτο σχετικά με αυτούς τους δύο σεισμούς είναι ότι συνέβησαν στο ίδιο τμήμα του ρήγματος, αλλά χωρίζονταν από το βάθος.
«Μιλάμε για πρόδρομο όταν ένας σεισμός πυροδοτεί έναν άλλο, αλλά αυτός θα μπορούσε να είναι σε διαφορετικό επίπεδο ρήγματος ή σε διαφορετικό τμήμα ρήγματος, αλλά αυτό είναι το ίδιο τμήμα που χωρίζεται από το βάθος. Έτσι, εδώ υπάρχει μια διαταραχή του ίδιου τμήματος ανάλογα με το βάθος. Και δεν το είχα ξανακούσει ποτέ», δήλωσε.
Πιο καταστροφικό το διπλό κτύπημα
Το γεγονός ότι το ένα φαινόμενο έχει επικαλυφθεί με το άλλο έχει προκαλέσει την άφιξη ενός καταστροφικού σεισμικού κύματος και, 40 δευτερόλεπτα αργότερα, έχει φτάσει ένα άλλο κύμα που είναι «ακόμα πιο καταστροφικό, επειδή είναι πιο ενεργητικό και πιο επιφανειακό».
Επιπλέον, ο αριθμός των μετασεισμών είναι επίσης υψηλότερος, καθώς υπάρχουν δύο ρήξεις: «Ένας μετασεισμός είναι μια αναδιάταξη του επιπέδου του ρήγματος της κύριας ρήξης. Εάν δύο τμήματα του επιπέδου του ρήγματος έχουν σπάσει, το καθένα από αυτά είναι ικανό να προκαλέσει μετασεισμούς».
Ο Πέρεζ τονίζει ότι «το μόνο που ελπίζει» είναι ότι τα προγνωστικά μοντέλα για την αξιολόγηση των θυμάτων «είναι λάθος», επειδή μιλάμε «για δεκάδες χιλιάδες». Συγκεκριμένα, το USGS έχει εκτιμήσει μεταξύ 10.000 και 100.000 πιθανών θανάτων από αυτό το καταστροφικό συμβάν.
