Πίσω από την αισιοδοξία του Ντόναλντ Τραμπ ότι «το πετρέλαιο θα ρεύσει ξανά και από τις δύο πλευρές», κρύβεται το πιο κρίσιμο και επικίνδυνο ερώτημα της επόμενης ημέρας: Έχει ναρκοθετήσει το Ιράν το πιο στρατηγικό πέρασμα του πλανήτη και, αν ναι, πόσο γρήγορα μπορούν οι σύγχρονες δυνάμεις να εξουδετερώσουν τις «έξυπνες» βόμβες του βυθού;
Κυνήγι για νάρκες: Το θολό τοπίο
Μέχρι στιγμής, δεν είναι καν βέβαιο αν οι Ιρανοί έχουν όντως ποντίσει ναυτικές νάρκες, καθώς δεκάδες πλοία διέσχισαν τα Στενά κατά τη διάρκεια του πολέμου χωρίς να πληγούν. Αν και η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δήλωσε τον Μάρτιο ότι έπληξε 16 ιρανικά ναρκοθετικά σκάφη κοντά στα Στενά του Ορμούζ, το πραγματικό αποτέλεσμα αυτών των επιχειρήσεων παραμένει ασαφές αναφέρει το δημοσίευμα των New York Times.
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε τη Δευτέρα ότι τα Στενά είναι ήδη μερικώς ανοιχτά και ότι οι δυνάμεις της περιοχής κάνουν ένα μικρό κυνήγι για μερικές νάρκες. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ζητήσει επίσημα τη συνδρομή των Ευρωπαίων ηγετών, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι δεν θα έβλαπτε η αποστολή ενός ή δύο πλοίων από μερικές χώρες για την ενίσχυση των επιχειρήσεων.
Σχετικά άρθρα:
- Μνημόνιο Κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν: Αυτοί είναι οι όροι - Tι προβλέπει για Ορμούζ, πυρηνικά και Λίβανο
- Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας: Άνευ όρων άνοιγμα Στενών Ορμούζ για έξοδο από ενεργειακή κρίση
Η ευρωπαϊκή συνδρομή
Η ανταπόκριση από την ευρωπαϊκή πλευρά φαίνεται πως είναι άμεση. Η Βρετανία γνωστοποίησε τον περασμένο μήνα ότι θα μπορούσε να αναπτύξει drones εντοπισμού ναρκών στο πλαίσιο μιας πολυεθνικής αποστολής για την ασφάλεια των Στενών. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Γαλλία είναι απόλυτα έτοιμη να στείλει ναρκαλιευτικά σκάφη μέσα σε λίγες ημέρες από την επίσημη επιβεβαίωση της ειρηνευτικής συμφωνίας.
Το έργο τους, πάντως, δεν θα είναι εύκολο. Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες υπολόγιζαν ότι το Ιράν διέθετε περίπου 5.000 νάρκες διαφόρων τύπων. Το οπλοστάσιο αυτό περιλαμβάνει από σχετικά πρωτόγονες νάρκες που επιπλέουν λίγο κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, μέχρι υπερσύγχρονα, εξελιγμένα όπλα που κάθονται στον βυθό και χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό αισθητήρων για να εντοπίσουν και να πλήξουν τους στόχους τους.
Drones εναντίον «έξυπνων» ναρκών: Ο νέος high-tech πόλεμος
Για να εντοπίσει και να καθαρίσει τυχόν νάρκες που παραμονεύουν στα Στενά του Ορμούζ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα διεξάγει έρευνες από τον αέρα, αλλά θα σαρώσει και τη θάλασσα, τόσο από την επιφάνεια όσο και στα βαθιά ύδατα. Αν και οι ναυτικές νάρκες χρησιμοποιούνται εδώ και εκατοντάδες χρόνια με καταστροφικά αποτελέσματα, αυτή τη φορά η διεθνής κοινότητα βασίζεται στα drones ως ένα νέο και αποτελεσματικό μέτρο αντιμετώπισης.
Το αμερικανικό ναυτικό έχει αποσύρει τα περισσότερα από τα παλιά ναρκαλιευτικά σκάφη κλάσης Avenger, τα οποία κατασκευάζονταν με κύτος από ξύλο και fiberglass ώστε να περνούν πάνω από τις νάρκες χωρίς να τις πυροδοτούν. Αυτά τα σκάφη έχουν πλέον αντικατασταθεί από τα πλοία παράκτιας μάχης με ατσάλινο σκελετό, τα οποία είναι σχεδιασμένα να μένουν μακριά από τις επικίνδυνες ζώνες, στέλνοντας στη θέση τους ελικόπτερα και drones για να εντοπίσουν τις απειλές.
Το μειονέκτημα
Ωστόσο, αυτή η νέα στρατηγική συνοδεύεται από ένα σοβαρό μειονέκτημα. Όπως εξηγεί ο Σκοτ Σάβιτς, ανώτερος μηχανικός και καθηγητής στη δεξαμενή σκέψης RAND, ο οποίος έχει εργαστεί για τη διοίκηση ναρκοπολέμου του Ναυτικού, το πλοίο παράκτιας μάχης έχει ένα βασικό πρόβλημα, καθώς δεν μπορεί να εισέλθει το ίδιο μέσα σε ένα ναρκοπέδιο.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο αν αναλογιστεί κανείς ότι οι σύγχρονες ναυτικές νάρκες έχουν εξελιχθεί σε όπλα υψηλής τεχνολογίας, καθιστώντας τον εντοπισμό τους πολύ πιο δύσκολο σε σχέση με το παρελθόν.
Ορισμένες από αυτές τις νάρκες μπορούν να ανιχνεύσουν τον ήχο των ναρκαλιευτικών εργαλείων γύρω τους και να γλιστρήσουν βαθύτερα στο νερό, αποφεύγοντας έτσι την κοπή των αλυσίδων που τις κρατούν δεμένες στον βυθό. Άλλες διαθέτουν ειδικούς «μετρητές πλοίων», που τους επιτρέπουν να εκραγούν αφού περάσει ένας συγκεκριμένος αριθμός σκαφών, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει τεράστια καταστροφή στη μέση μιας νηοπομπής.
Το Ναυτικό έχει εντάξει στο δυναμικό του μια ποικιλία μη επανδρωμένων οχημάτων τα τελευταία χρόνια, όπως το drone-boat που διέσωσε την περασμένη εβδομάδα το διμελές πλήρωμα ενός αμερικανικού επιθετικού ελικοπτέρου Apache που κατέπεσε κοντά στα Στενά. Κάποια από αυτά τα οχήματα μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στον ναρκοπόλεμο, όπως το Common Unmanned Surface Vehicle που κάνει σάρωση για νάρκες και το Knifefish, το οποίο είναι σχεδιασμένο να βουτά στα βαθιά για μια πιο κοντινή εξέταση του βυθού με τη χρήση σόναρ.
Παρόλα αυτά, οι δυσκολίες παραμένουν μεγάλες. Ο Σκοτ Σάβιτς τονίζει ότι η διαδικασία είναι εξαιρετικά επίπονη, καθώς αν οι νάρκες βρίσκονται στον βυθό, οι αναλυτές πρέπει να τις ξεχωρίσουν από τις προεξοχές των βράχων, τα διάφορα απορρίμματα στις γεμάτες ναυτιλιακές λωρίδες, αλλά και από αντικείμενα που πετάχτηκαν στη θάλασσα κατά τη διάρκεια δεκαετιών ή και αιώνων.
Πώς γίνεται η εξουδετέρωση
Drones
Για τη χαρτογράφηση του βυθού, το Ναυτικό χρησιμοποιεί επίσης υποβρύχια drones που εκπέμπουν σόναρ πλευρικής σάρωσης. Συνήθως, οι δύτες προγραμματίζουν τις συντεταγμένες ενός συγκεκριμένου πλέγματος αναζήτησης σε αυτοπροωθούμενα σκάφη που μοιάζουν με τορπίλες, τα οποία ονομάζονται αυτόνομα υποβρύχια οχήματα, και τα μεταφέρουν με μικρές βάρκες για να τα ρίξουν στο νερό. Από εκεί και πέρα, τα οχήματα αυτά πλοηγούνται μόνα τους, διατηρώντας σταθερή απόσταση από τον πυθμένα και εκπέμποντας κύματα σόναρ για να εντοπίσουν τυχόν νάρκες.
Ρομπότ
Όταν το όχημα ανασυρθεί πίσω στη βάρκα ή στο μητρικό πλοίο, τα δεδομένα του μεταφέρονται σε έναν υπολογιστή. Αυτός συνθέτει όλες τις πληροφορίες σε μια ενιαία εικόνα, η οποία μπορεί να σαρωθεί γρήγορα από τους ειδικούς για να εντοπιστούν αντικείμενα που μοιάζουν με νάρκες. Εάν εντοπιστεί κάτι ύποπτο, οι δύτες επιστρέφουν στο σημείο για να ερευνήσουν περαιτέρω την περιοχή με ένα τηλεχειριζόμενο όχημα (ROV), το οποίο κατευθύνουν απευθείας προς το αντικείμενο χρησιμοποιώντας βιντεοκάμερες. Πολλά από αυτά τα ROV διαθέτουν ειδικούς βραχίονες με δαγκάνες που μπορούν να τοποθετήσουν εκρηκτικά φορτία πάνω στις νάρκες για την καταστροφή τους.
Δύτες
Αν οι τεχνολογικές μέθοδοι αποτύχουν, η κατάσταση γίνεται πιο προσωπική και επικίνδυνη. Τεχνικοί εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών του Ναυτικού (EOD) χρησιμοποιούν ειδικό εξοπλισμό που μειώνει τον θόρυβο, τις φυσαλίδες αλλά και το μαγνητικό τους αποτύπωμα και καταδύονται προς την ύποπτη νάρκη. Μέσα στο θολό νερό, χρησιμοποιούν φορητές συσκευές σόναρ για να εντοπίσουν τον στόχο, τον οποίο είτε εξουδετερώνουν και φέρνουν στην επιφάνεια για λόγους συλλογής πληροφοριών, είτε καταστρέφουν τοποθετώντας εκρηκτικά πριν απομακρυνθούν από το νερό.
Οι καταδύσεις σε νάρκες «επηρεασμού» (influence-fired), οι οποίες κάθονται στον βυθό περιμένοντας να περάσουν πλοία και ενεργοποιούνται από έναν συνδυασμό μαγνητικών, σεισμικών, ακουστικών αισθητήρων και αισθητήρων πίεσης, είναι μακράν οι πιο επικίνδυνες. Αυτό είναι το μοναδικό σενάριο στο οποίο οι Αμερικανοί στρατιωτικοί δύτες εκπαιδεύονται να καταδύονται εντελώς μόνοι τους, χωρίς κανένα σχοινί ή σημαδούρα σύνδεσης με την επιφάνεια.
Η σκληρή λογική πίσω από αυτή την πρακτική είναι ότι αν η νάρκη εκραγεί, είναι προτιμότερο να χαθεί ένας ναύτης παρά δύο. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων ναρκαλιείας μετά τον πόλεμο του Περσικού Κόλπου το 1991, οι τεχνικοί EOD που πραγματοποίησαν καταδύσεις σε τέτοιες νάρκες βυθού τιμήθηκαν με το παράσημο του Χάλκινου Αστέρα για την ανδρεία τους, σε αναγνώριση των ακραίων κινδύνων που αντιμετώπισαν.
Σε αναμονή 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου και άλλοι Αμερικανοί ιθύνοντες δήλωσαν τη Δευτέρα ότι είναι πολύ νωρίς για να ειπωθεί τι θα απογίνουν, μετά την προγραμματισμένη τελετή υπογραφής της Παρασκευής, οι περισσότεροι από 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες που έχουν διατεθεί για την αποστολή που αφορά το Ιράν. Οι δυνάμεις αυτές βρίσκονται αυτή τη στιγμή διάσπαρτες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δυνάμεων, καθώς και δύο αεροπλανοφόρα και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη στη Μέση Ανατολή, αναμένεται να παραμείνουν σε κατάσταση ετοιμότητας για τουλάχιστον αρκετές ημέρες ακόμη. Αυτό κρίνεται απαραίτητο προκειμένου τα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ να αξιολογήσουν αν η αρχική συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών θα κρατήσει στην πράξη.
Εάν η συμφωνία αποδειχθεί σταθερή, το Πεντάγωνο είναι πιθανό να ξεκινήσει αθόρυβα την αναδιάταξη χιλιάδων στρατιωτών, συμπεριλαμβανομένων δυνάμεων από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Στρατού, κομάντος των ειδικών επιχειρήσεων και ορισμένων πλοίων του Ναυτικού.
Αν όμως οι μάχες επαναληφθούν ή αν η συμφωνία φανεί ασταθής, οι αμεκάνικες δυνάμεις θα παραμείνουν στη θέση τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, την Κυριακή, η κυβέρνηση θα διασφαλίσει ότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι και ότι η στρατιωτική ισχύς θα παραμείνει εκεί για όσο διάστημα κριθεί απαραίτητο.
Πηγή: TO BHMA
