Η Κομισιόν δεν παρείχε στο κοινό επαρκώς ευρεία πρόσβαση στις συμβάσεις αγοράς εμβολίων κατά της Covid-19, σύμφωνα με τον Γενικό Εισαγγελέα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθανάσιο Ράντο.
Όπως αναφέρεται σε ανακοινωθέν του Δικαστηρίου της ΕΕ που δημοσίευσε την Πέμπτη, η υπόθεση αφορά την πρόσβαση στις δηλώσεις περί απουσίας σύγκρουσης συμφερόντων, τις οποίες είχαν υπογράψει τα μέλη της ομάδας διαπραγμάτευσης για την αγορά των εμβολίων και στους όρους των εν λόγω συμβάσεων σχετικά με την αποζημίωση των φαρμακευτικών επιχειρήσεων.
Υπογραμμίζεται ότι στο πλαίσιο της πανδημίας, η Ένωση προέβλεψε και έθεσε σε λειτουργία μηχανισμό αγοράς εμβολίων σε κεντρικό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλίσει την ταχεία και ισότιμη πρόσβαση των κρατών μελών στα εμβόλια. Η Κομισιόν συγκρότησε κοινή διαπραγματευτική ομάδα η οποία απαρτιζόταν από ορισμένους εκ των υπαλλήλων της και από μικρό αριθμό εμπειρογνωμόνων προερχόμενων από τα κράτη μέλη και στην οποία ανατέθηκε η διαπραγμάτευση με τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις.
Υπενθυμίζεται πως το 2021, Ευρωβουλευτές και ιδιώτες ζήτησαν πρόσβαση στις συμφωνίες και σε σχετικά έγγραφα. Στη συνέχεια, η Κομισιόν παρείχε μερική πρόσβαση, αποκρύπτοντας τα ονόματα των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας και ορισμένους συμβατικούς όρους που αφορούσαν την αποζημίωση των εταιρειών, επικαλούμενη την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των εμπορικών συμφερόντων των επιχειρήσεων.
Θεωρώντας ότι δεν τους παρασχέθηκε επαρκής πρόσβαση, οι Ευρωβουλευτές και ιδιώτες προσέφυγαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας την ακύρωση των επίμαχων αποφάσεων της Κομισιόν. Με δύο αποφάσεις που εξέδωσε στις 17 Ιουλίου 2024, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Κομισιόν δεν είχε παράσχει αρκούντως ευρεία πρόσβαση στις συμβάσεις αγοράς εμβολίων.
Επισημαίνεται πως στη συνέχεια, η Κομισιόν άσκησε αιτήσεις αναιρέσεως ενώπιον του Δικαστηρίου.
Στις προτάσεις του, ο κ. Ράντος προτείνει στο Δικαστήριο να απορρίψει τα επιχειρήματα της Κομισόν και να επικυρώσει τις αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου.
Όσον αφορά τα στοιχεία των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας, ο Γενικός Εισαγγελέας υπενθυμίζει ότι είναι δυνατή η γνωστοποίηση των συγκεκριμένων στοιχείων σε φυσικό πρόσωπο εφόσον αυτό αποδεικνύει ότι η διαβίβαση των στοιχείων αυτών είναι αναγκαία για την επιδίωξη σκοπού δημοσίου συμφέροντος. Εκτιμά ότι ορθώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο ότι η διαφάνεια όσον αφορά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης των συμβάσεων για τα εμβόλια, αποτελεί συγκεκριμένο σκοπό δημοσίου συμφέροντος κατά την έννοια του δικαίου της Ένωσης.
Ο Γενικός Εισαγγελέας επισημαίνει επίσης, ότι απλώς και μόνον η γνωστοποίηση ανωνυμοποιημένων κειμένων των δηλώσεων περί απουσίας σύγκρουσης συμφερόντων, δεν καθιστά δυνατή τη συγκεκριμένη και ουσιαστική εξακρίβωση της αμεροληψίας των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας.
Αναφορικά με τις ρήτρες αποζημίωσης των φαρμακευτικών επιχειρήσεων, ο κ. Ράντος προτείνει εκ νέου να απορριφθούν τα επιχειρήματα της Επιτροπής, η οποία υποστηρίζει ότι η γνωστοποίηση των εν λόγω ρητρών θα έθιγε τα εμπορικά συμφέροντα των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το ανακοινωθέν, ο Γενικός Εισαγγελέας εκτιμά ότι η Κομισιόν δεν απέδειξε ότι η γνωστοποίηση των ρητρών περί αποζημιώσεως μπορεί να ευνοήσει καταχρηστικές συμπεριφορές επιχειρηματικής στρατηγικής ή να αυξήσει τον κίνδυνο άσκησης αγωγών, λόγω ευθύνης κατά των φαρμακευτικών επιχειρήσεων.
Σημειώνεται ότι οι προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα, δεν δεσμεύουν το Δικαστήριο, ενώ η απόφαση θα παρθεί σε μεταγενέστερο στάδιο.
