Η καταστροφή της Γάζας, πέραν της τεράστιας ανθρωπιστικής κρίσης, οδήγησε σε εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που ξεπερνούν τις ετήσιες εκπομπές πάνω από 100 χωρών, είπε ο Πρίγκιπας της Ιορδανίας, Hassan Bin Talal, στον χαιρετισμό του στο διεθνές συνέδριο για το Κλίμα, που πραγματοποιείται στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία την Τετάρτη και την Πέμπτη.
To συνέδριο με τίτλο «Δράση για το Κλίμα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή: Περιφερειακή Συνεργασία με τη στήριξη της Επιστήμης και της Καινοτομίας», που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, συνδιοργανώνουν το Ινστιτούτο Κύπρου και το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής.
Το συνέδριο χαιρέτισαν, επίσης, την Τετάρτη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, η Επίτροπος για τη Μεσόγειο Dubravka Šuica, η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαρία Παναγιώτου, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού, καθώς και ο Επίτιμος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Κύπρου και Επιστημονικός Διευθυντής του EMME-CCI, Καθηγητής Κώστας Ν. Παπανικόλας, και ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Κύπρου, Καθηγητής Σταύρος Μαλάς.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ινστιτούτου Κύπρου, το συνέδριο, το οποίο αποτελεί σημαντικό σταθμό ενόψει της Άτυπης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα πραγματοποιηθεί στη Λευκωσία στις 23 Απριλίου 2026, επικεντρώνεται στις κρίσιμες πτυχές της κλιματικής κρίσης, όπως η επιστήμη του κλίματος, η ενεργειακή μετάβαση, τα υδατικά συστήματα και η βιώσιμη ανάπτυξη, με ιδιαίτερη έμφαση στη διασυνοριακή συνεργασία και την εφαρμογή πολιτικών.
Απευθυνόμενος μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος στο συνέδριο, ο Πρίγκιπας της Ιορδανίας έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, υποδεικνύοντας ότι η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια κατάσταση, όπου η αστάθεια αποτελεί ήδη μια περιφερειακή συνθήκη.
Τόνισε ότι η καταστροφή της Γάζας ξεπέρασε τις ετήσιες εκπομπές αερίων πάνω από 100 χωρών, τονίζοντας ότι ο πόλεμος καταστρέφει το οικοσύστημα για πολλές γενιές.
Η Παγκόσμια Τράπεζα, τόνισε ο Πρίγκιπας Hassan Bin Talal, προειδοποιεί ότι οι προοπτικές περιβάλλονται από αβεβαιότητα, λόγω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων και των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Παράλληλα, επικαλούμενος στοιχεία της UNICEF, επισήμανε ότι 95 εκατομμύρια άνθρωποι, εκ των οποίων 45 εκατομμύρια παιδιά, αντιμετωπίζουν απειλητικούς για τη ζωή κινδύνους. Επίσης, ανέφερε ότι το χρηματοδοτικό έλλειμμα για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης ανέρχεται σε περισσότερα από 4,2 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται ραγδαία την τελευταία δεκαετία, αγγίζοντας τα 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Για τον λόγο αυτό, απηύθυνε μήνυμα συνεργασίας, με επίκεντρο την επιστήμη και την καινοτομία, ώστε να οικοδομηθεί ένα πιο βιώσιμο και ανθεκτικό μέλλον για όλους.
Σε χαιρετισμό της, η Επίτροπος της ΕΕ για τη Μεσόγειο, Dubravka Šuica, ανέφερε ότι η ευρύτερη περιοχή διανύει μια περίοδο έντονης κρίσης. Υπέδειξε ότι οι υψηλές τιμές των ορυκτών καυσίμων και η εξάρτηση από αυτές επιβαρύνουν σημαντικά τις οικονομίες, ενώ οι κλιματικές επιπτώσεις εντείνονται, προκαλώντας σοβαρές απώλειες.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη αλλαγής πορείας, αναδεικνύοντας τις σημαντικές δυνατότητες της Μεσογείου, και ιδιαίτερα της Νότιας Μεσογείου, στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η Ευρωπαία Επίτροπος αναφέρθηκε, επίσης, στον ρόλο της περιφερειακής συνεργασίας και πρωτοβουλιών που ενισχύουν τις επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, μειώνοντας τον επενδυτικό κίνδυνο και κινητοποιώντας ιδιωτικά κεφάλαια.
Τέλος, επεσήμανε ότι η μετάβαση σε βιώσιμα ενεργειακά μοντέλα απαιτεί χρόνο, ωστόσο, όπως είπε, οι ευκαιρίες είναι σημαντικές και οι προκλήσεις επιτακτικές, καθιστώντας αναγκαία τη συλλογική δράση με τη στήριξη της επιστήμης και της καινοτομίας.
Η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος σε χαιρετισμό της είπε ότι η διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και η προστασία της βιοποικιλότητας αποτελούν πλέον κεντρικούς πυλώνες της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή και της μακροπρόθεσμης περιφερειακής σταθερότητας.
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε ότι η περιοχή μας βρίσκεται «σε μια μοναδική θέση ώστε να αποτελέσει μέρος της παγκόσμιας λύσης. Διαθέτουμε πλούσιο ηλιακό δυναμικό, ικανότητα καινοτομίας και ανθρώπινο κεφάλαιο. Αξιοποιώντας την επιστήμη, την τεχνολογία και την περιφερειακή συνεργασία, μπορούμε να μετατρέψουμε τις κοινές δυνατότητες σε κοινές ευκαιρίες», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις, οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια και η γενικότερη σταθερότητα σε γειτονικές περιοχές συνεχίζουν να διαμορφώνουν τις εθνικές προτεραιότητες και να επιβαρύνουν τους δημόσιους πόρους, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις αυτές ενέχουν τον κίνδυνο να αποσπάσουν την προσοχή και τις επενδύσεις από τη δράση για το κλίμα, σε μια περίοδο που απαιτείται επιτάχυνση.
Υπογράμμισε, πάντως, ότι το κλίμα, η ανθεκτικότητα και η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι ξεχωριστά από τη γεωπολιτική σταθερότητα, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της. «Η ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας μέσω ανανεώσιμων πηγών, η βελτίωση της ασφάλειας των υδάτινων και διατροφικών πόρων και η ανάπτυξη υποδομών ανθεκτικότητας αποτελούν βασικά στοιχεία για τη μακροπρόθεσμη ειρήνη και ευημερία στην περιοχή μας», είπε.
Όσον αφορά την Κύπρο, σημείωσε ότι το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα χαράσσει μια φιλόδοξη πορεία προς την απανθρακοποίηση, την αυξημένη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Παράλληλα, είπε ότι έχουν προωθηθεί πρόσφατα βασικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της κλιματικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης εθνικού κλιματικού νόμου και της εφαρμογής στοχευμένων χρηματοδοτικών σχεδίων για τη στήριξη των επιχειρήσεων στη μείωση των εκπομπών τους και τη βελτίωση της ανθεκτικότητάς τους.
«Οι προσπάθειες αυτές συμπληρώνονται από επενδύσεις σε μέτρα προσαρμογής, ιδιαίτερα στη διαχείριση των υδάτων και την αστική ανθεκτικότητα, αντανακλώντας τις οξείες ευαλωτότητες που αντιμετωπίζουμε ως νησιωτικό κράτος σε μια περιοχή που θερμαίνεται», ανέφερε.
Η Υπουργός σημείωσε, ακόμα, ότι με επενδύσεις σε καλλιέργειες ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή, σε βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, στην αποκατάσταση οικοσυστημάτων και την προστασία ειδών και οικοτόπων μοναδικών για την περιοχή μας, «μπορούμε να οικοδομήσουμε διατροφικά συστήματα που είναι ταυτόχρονα παραγωγικά και ανθεκτικά».
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού, είπε ότι η Κυβέρνηση θέτει ως ύψιστη προτεραιότητα την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, ως προϋπόθεση για τη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την ευημερία της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε, η ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και η προώθηση της επιστημονικής διπλωματίας αναδεικνύονται ως βασικοί πυλώνες για την παροχή συντονισμένων, τεκμηριωμένων απαντήσεων στις κοινές προκλήσεις, καθώς και για την υλοποίηση των οριζόντιων προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας.
Σημείωσε, ακόμα, ότι οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κλιματική αλλαγή εξαρτώνται από την έρευνα και την καινοτομία. Πρόσθεσε, επίσης, ότι η δράση για το κλίμα και την ανταγωνιστικότητα δεν αποτελούν αντικρουόμενες ατζέντες, επισημαίνοντας ότι οι καθαρές τεχνολογίες και τα ανθεκτικά συστήματα είναι εκείνα που θα καθορίσουν τα παγκόσμια πρότυπα, θα προσελκύσουν ταλέντο και θα επιτρέψουν την κλιμάκωση λύσεων σε διεθνές επίπεδο.
Ο Υφυπουργός τόνισε ότι η έρευνα, η καινοτομία και η επιστημονική ικανότητα αποτελούν στρατηγικά οικονομικά περιουσιακά στοιχεία που στηρίζουν τη συλλογική μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα και τη διεθνή θέση της ΕΕ.
Πρόσθεσε, εξάλλου, ότι το επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία, το οποίο βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας, αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση της καινοτομίας της Ευρώπης, υποστηρίζοντας τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα, την τεχνολογική ηγεσία και την ανθεκτικότητα.
Σημείωσε, επίσης, ότι η Κύπρος επενδύει στρατηγικά στην έρευνα και την καινοτομία για τη στήριξη της πράσινης μετάβασης, εστιάζοντας σε κρίσιμους τομείς όπως η καθαρή ενέργεια, η διαχείριση υδάτων, η κυκλική οικονομία και η περιβαλλοντική παρακολούθηση.
