Πέντε κράτη μέλη της ΕΕ, Γερμανία, Ελλάδα, Αυστρία, Δανία και Ολλανδία, σχεδιάζουν με κοινή πρωτοβουλία τη δημιουργία κέντρων επιστροφών μεταναστών εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, των λεγόμενων «return hubs». Η κίνηση αυτή έχει στο τιμόνι τη Γερμανία και σηματοδοτεί την πρώτη συντονισμένη προσπάθεια ομάδας χωρών της ΕΕ να προωθήσουν στην πράξη το αμφιλεγόμενο μοντέλο εξωευρωπαϊκών δομών για άτομα των οποίων το αίτημα ασύλου έχει απορριφθεί.
Η σχετική συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του Συμβουλίου Υπουργών στις Βρυξέλλες την Πέμπτη και συμφωνήθηκε ένας κοινός οδικός χάρτης συνεργασίας για την προώθηση της πρωτοβουλίας. Στόχος είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και να εντατικοποιηθούν οι ενέργειες αμέσως μετά την υιοθέτηση του νέου Κανονισμού Επιστροφών της ΕΕ, ο οποίος βρίσκεται υπό συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συμφωνία αυτή τοποθετείται χρονικά στον Ιούνιο.
Οι υπουργοί συμφώνησαν να επανεξετάσουν την πρόοδο της πρωτοβουλίας σε πολιτικό επίπεδο στο επόμενο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων τον Ιούνιο, ενώ στο μεταξύ τεχνικά κλιμάκια των πέντε χωρών θα συνεχίσουν τις επαφές τους για την επεξεργασία των λεπτομερειών.
Διπλωματικές πηγές, επισήμαναν στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι τα τεχνικά κλιμάκια των πέντε χωρών έχουν ήδη συμφωνήσει σε έναν αρχικό σχεδιασμό για τη δημιουργία των δομών επιστροφών σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ. Η βασική λογική του σχεδίου είναι ότι στα κέντρα αυτά θα μεταφέρονται μόνο άτομα των οποίων το αίτημα ασύλου έχει απορριφθεί τελεσίδικα.
Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η λειτουργία του μηχανισμού εξαρτάται άμεσα από το τελικό περιεχόμενο του Κανονισμού Επιστροφών, ο οποίος θα καθορίζει το νομικό πλαίσιο και τον τρόπο λειτουργίας των δομών, καθώς προς το παρόν δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί ούτε το χρηματοδοτικό πλαίσιο, αλλά ούτε το πλαίσιο λειτουργίας των δομών, ενώ οι συζητήσεις επικεντρώνονται κυρίως σε τεχνικά και νομικά ζητήματα, καθώς και σε ζητήματα logistics.
Παράλληλα, διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι προς το παρόν δεν έχει γίνει καμία συγκεκριμένη συζήτηση για τις χώρες που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν τα κέντρα. Οι πιθανές τοποθεσίες θα εξεταστούν σε μεταγενέστερο στάδιο, στο πλαίσιο πιθανών διμερών διαπραγματεύσεων με τρίτες χώρες. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρωτοβουλία των πέντε χωρών έχει και σαφή αποτρεπτική διάσταση. Η προοπτική μεταφοράς σε κέντρα εκτός ΕΕ για όσους δεν δικαιούνται άσυλο εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως παράγοντας αποθάρρυνσης των παράτυπων μεταναστευτικών ροών.
Για την Ελλάδα ειδικότερα, η συμμετοχή στην πρωτοβουλία θεωρείται σημαντική τόσο λόγω της εμπειρίας που διαθέτει στη διαχείριση ασύλου όσο και επειδή στέλνει μήνυμα αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής.
Η πρωτοβουλία των πέντε χωρών αναμένεται να εξελιχθεί τους επόμενους μήνες, χωρίς να υπάρχει μεγάλη όρεξη από μεριάς τους να διευρύνουν το πλαίσιο χωρών, ενώ η τελική της μορφή θα εξαρτηθεί από την ψήφιση και την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τις επιστροφές.
Πηγή: ΚΥΠΕ
