Κοινή δήλωση με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της εκμετάλλευσης των παιδιών ως Στρατιώτες, εξέδωσαν σήμερα η Κομισιόν, η Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης και τα Ηνωμένα Έθνη, επισημαίνοντας την ανάγκη προστασίας των παιδιών από τις επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων και σημειώνοντας ότι ένα στα πέντε παιδιά παγκοσμίως ζει σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις.
Στην κοινή δήλωση υπογραμμίζονται οι σοβαρές συνέπειες που έχουν στη ζωή των παιδιών οι ένοπλές συγκρούσεις. Γίνεται λόγος για σωματικά και ψυχολογικά τραύματα, παρατεταμένο εκτοπισμό, διακοπή της εκπαίδευσης και απώλεια μέσων βιοπορισμού, παράγοντες που επηρεάζουν τις μελλοντικές προοπτικές και τη συνολική ευημερία τους.
Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών που παρατίθενται στη δήλωση, το 2024 επαληθεύτηκαν 7.402 περιπτώσεις στρατολόγησης και χρήσης παιδιών από εμπλεκόμενα μέρη σε συγκρούσεις. Το ένα τρίτο των παιδιών που επηρεάστηκαν ήταν κορίτσια, τα οποία, όπως σημειώνεται, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερους κινδύνους, μεταξύ άλλων εξαναγκαστικούς γάμους και σεξουαλική εκμετάλλευση. Επιπλέον, τουλάχιστον 3.018 παιδιά στερήθηκαν την ελευθερία τους λόγω πραγματικής ή φερόμενης σύνδεσης με ένοπλες ομάδες.
Οι τρεις οργανισμοί επισημαίνουν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αφρικανικής Ένωσης και ΟΗΕ για την προστασία των παιδιών που πλήττονται από συγκρούσεις και για την προώθηση βιώσιμης ειρήνης. Επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για τον τερματισμό και την πρόληψη της στρατολόγησης και χρήσης παιδιών από ένοπλες δυνάμεις και ομάδες.
Στη δήλωση γίνεται επίσης αναφορά στην ανάγκη αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτιών που οδηγούν στη στρατολόγηση παιδιών και καλούνται όλα τα μέρη σε ένοπλες συγκρούσεις να συμμορφωθούν πλήρως με το διεθνές δίκαιο, να απελευθερώσουν άμεσα και άνευ όρων όλα τα παιδιά από τις τάξεις τους και να τα αντιμετωπίσουν πρωτίστως ως θύματα.
Επισημαίνεται η σημασία της ποινικοποίησης της στρατολόγησης και χρήσης παιδιών, της εφαρμογής μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας και της υιοθέτησης πρωτοκόλλων παράδοσης σε πολιτικούς φορείς. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην καθολική κύρωση και αποτελεσματική εφαρμογή της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και του Προαιρετικού της Πρωτοκόλλου για τη συμμετοχή παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις, καθώς και του Αφρικανικού Χάρτη για τα Δικαιώματα και την Ευημερία του Παιδιού.
Υπογραμμίζεται η ανάγκη για βιώσιμη επανένταξη και λογοδοσία, με την επισήμανση ότι τα παιδιά που πλήττονται από συγκρούσεις χρειάζονται μακροπρόθεσμη και ολοκληρωμένη στήριξη, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών υγείας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, εκπαίδευσης και πρόσβασης σε ευκαιρίες βιοπορισμού. Στη δήλωση παρατίθεται και αναφορά στη φράση της Χιλιανής ποιήτριας Γκαμπριέλα Μιστράλ «το παιδί δεν μπορεί να περιμένει», στο πλαίσιο της έκκλησης για άμεση δράση.
