Οι πρόσφατες εξελίξεις στις διατλαντικές σχέσεις και οι επιπτώσεις τους για την Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκαν στο επίκεντρο της άτυπης συνόδου των ηγετών της ΕΕ, με σαφές μήνυμα υπέρ της σταθεροποίησης των εμπορικών δεσμών με τις Ηνωμένες Πολιτείες και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι βασικός στόχος παραμένει η ουσιαστική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων ΕΕ και ΗΠΑ, τονίζοντας πως οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διαχειρίζονται με πνεύμα συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού. Χαιρέτισε ως θετική εξέλιξη την απόφαση να μην επιβληθούν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι τυχόν πρόσθετα μέτρα θα ήταν ασύμβατα με την υφιστάμενη εμπορική συμφωνία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σημασία της Αρκτικής, με τον κ. Κόστα να σημειώνει ότι Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της περιοχής, κυρίως μέσω της συνεργασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ στηρίζει πλήρως το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία, υπογραμμίζοντας ότι μόνο οι ίδιες μπορούν να αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν, σε πλήρη συμμόρφωση με τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.
Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου ανέφερε επίσης ότι η Ένωση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να προστατεύει κράτη μέλη, πολίτες και επιχειρήσεις από κάθε μορφή εξαναγκασμού, τονίζοντας ότι διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία για να το πράξει όταν χρειαστεί. Παράλληλα εξέφρασε επιφυλάξεις για ορισμένα στοιχεία του καταστατικού του Συμβουλίου Ειρήνης, κυρίως ως προς το πεδίο εφαρμογής και τη συμβατότητά του με τον Χάρτη του ΟΗΕ, δηλώνοντας ωστόσο ετοιμότητα συνεργασίας με τις ΗΠΑ για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ειρήνης στη Γάζα.
Από την πλευρά της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ βρίσκεται πλέον σε καλύτερη θέση σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Γροιλανδίας, έπειτα από τη συλλογική στάση των ηγετών. Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή προσέγγιση βασίστηκε σε τέσσερις άξονες αλληλεγγύη προς Γροιλανδία και Δανία στήριξη κρατών μελών που απειλήθηκαν με δασμούς ενεργή αλλά μη κλιμακούμενη διπλωματία με τις ΗΠΑ και ετοιμότητα για εμπορικά και μη δασμολογικά αντίμετρα.
Η κ. φον ντερ Λάιεν ανέδειξε επίσης τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ εντείνει την παρουσία και τις επενδύσεις της στην περιοχή, με έμφαση στην καθαρή ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και την ψηφιακή συνδεσιμότητα. Υπενθύμισε ότι έχει προταθεί ο διπλασιασμός της χρηματοδοτικής στήριξης προς τη Γροιλανδία στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού, ενώ προετοιμάζεται νέο πακέτο επενδύσεων.
Τέλος αναφέρθηκε στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις της και ότι η ΕΕ απαντά με περαιτέρω ενίσχυση της στήριξης προς το Κίεβο, τόσο σε ενεργειακό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επανέλθουν στις 12 Φεβρουαρίου σε νέα άτυπη σύνοδο, με επίκεντρο την ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς και την προώθηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής ανεξαρτησίας.
