Το απόγευμα της 23ης Δεκεμβρίου το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συνεδρίασε εκτάκτως κατόπιν αιτήματος της Βενεζουέλας, η οποία στις 17 Δεκεμβρίου κατήγγειλε «αμερικανική επιθετικότητα». Τη σύγκληση συνεδρίασης υποστήριξαν η Κίνα και η Ρωσία.
Κεντρική εικόνα: Αρχείο
Ο Βοηθός Γενικός Γραμματέας των ΗΕ, Χαλίντ Κιάρι, μιλώντας στο ΣΑ προέβη σε εκτενή ενημέρωση για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην Καραϊβική, τις δραματικές επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές, την κλιμάκωση της ρητορικής εκατέρωθεν και τις ανησυχίες για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Ο κ. Κιάρι περιέγραψε σαφή κλιμάκωση από πλευράς ΗΠΑ στη Νότια Καραϊβική, σημειώνοντας ότι η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει τις επιχειρήσεις της ως «μη διεθνή ένοπλη σύγκρουση (non-international armed conflict)» βάσει Άρθρου 51, ενώ ο Πρόεδρος Nτόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα χρησιμοποιήσει «όλη τη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών για να αντιμετωπίσει και να εξαλείψει αυτά τα καρτέλ ναρκωτικών, ανεξάρτητα από το πού λειτουργούν».
Η Βενεζουέλα, ανέφερε, υποστηρίζει ότι τα μέτρα αποτελούν απειλή για τη διεθνή ειρήνη και παραβίαση της αρχής περί μη απειλής ή χρήσης βίας, κάνοντας λόγο για «αεροπορικό αποκλεισμό (air blockade)» και «μονομερή ναυτικό αποκλεισμό (unilateral naval blockade)». Παράλληλα, ο ICAO υπενθύμισε ότι «κάθε κράτος έχει πλήρη και αποκλειστική κυριαρχία επί του εναέριου χώρου πάνω από το έδαφός του» και ότι «κάθε κράτος μπορεί να εκδίδει οποιαδήποτε πληροφορία».
Ο κ. Κιάρι περιέγραψε συνεχιζόμενες εντάσεις μετά την κατάσχεση δεξαμενόπλοιων, νέες κυρώσεις και στρατιωτικές αναχαιτίσεις στη θαλάσσια περιοχή, με ορισμένα κράτη να στηρίζουν τις ΗΠΑ και άλλα να προειδοποιούν για τη «στρατιωτικοποίηση της Νότιας Καραϊβικής». Αναφέρθηκε, επίσης, στη ραγδαία επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης εντός Βενεζουέλας και στην ανάγκη διασφάλισης βασικών υπηρεσιών, υπογραμμίζοντας τις εκκλήσεις του Ύπατου Αρμοστή για άρση κυρώσεων.
Ο ΟΗΕ δηλώνει έτοιμος να ενεργοποιήσει τις Καλές του Υπηρεσίες (Good Offices), εφόσον το ζητήσουν και οι δύο πλευρές.
Ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα ΗΕ, Ιωάννης Σταματέκος, κατά την τοποθέτηση του στο ΣΑ ΟΗΕ εξέφρασε ανησυχία για την περαιτέρω κλιμάκωση των εντάσεων στην Καραϊβική και τόνισε την ανάγκη πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ιδίως του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου.
Εξέφρασε ανησυχία για τις πιθανές απειλές κατά της θαλάσσιας ασφάλειας και υπογράμμισε τη σημασία του σεβασμού του Δικαίου της Θάλασσας, όπως αυτό κατοχυρώνεται στην Σύμβαση των ΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Επίσης, ο κ. Σταματέκος εξέφρασε υποστήριξη στις περιφερειακές προσπάθειες καταπολέμησης του εμπορίου ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος και επανέλαβε την ετοιμότητα της Ελλάδας να υποστηρίξει όλες τις διμερείς, περιφερειακές και διεθνείς προσπάθειες που αποσκοπούν στην αποκλιμάκωση μέσω του διαλόγου και της διπλωματίας.
Ο Αμερικανός Μόνιμος Αντιπρόσωπος, Μάικλ Γουόλτς, είπε ότι “οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναγνωρίζουν τον Νικολάς Μαδούρο ή τους συνεργάτες του ως τη νόμιμη κυβέρνηση της Βενεζουέλας”.
“Ο Νικολάς Μαδούρο είναι φυγάς από την αμερικανική δικαιοσύνη και επικεφαλής της ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης Cartel de Los Soles. Στην πραγματικότητα, ο Μαδούρο και το καθεστώς του έκλεψαν τις εκλογές, και η διεθνής κοινότητα διαθέτει τα αποδεικτικά στοιχεία” ανέφερε.
Ο κ. Γουόλτς τόνισε ότι “ο Πρόεδρος Tραμπ έχει διατυπώσει με απόλυτη σαφήνεια ότι θα αξιοποιήσει όλη την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ολόκληρη τη δύναμη των ΗΠΑ, για να αντιμετωπίσει και να εξαρθρώσει αυτά τα καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία επί πολύ καιρό δρουν ανεξέλεγκτα στο ημισφαίριό μας – και όλοι το γνωρίζουν αυτό”.
Επεσήμανε ότι “η πιο σοβαρή απειλή για το ημισφαίριό μας, για τη γειτονιά μας και για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες προέρχεται από διεθνή τρομοκρατικά και εγκληματικά δίκτυα”.
Αυτά τα καρτέλ, ανέφερε ο κ. Γουόλτς, “δεν μοιάζουν με τη μαφία, είναι προηγμένα, εξαιρετικά τεχνικά ικανά, καλά χρηματοδοτούμενα και προκαλούν τεράστιες καταστροφές στην περιοχή μας”.
Ο Αμερικανός Πρέσβης επεσήμανε ότι “είναι οι ενέργειες και οι πολιτικές του παράνομου καθεστώτος Μαδούρο που συνιστούν μια εξαιρετική απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα του ημισφαιρίου μας και για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες”.
"Eίτε πρόκειται για φυσικές επιθέσεις σε κτίρια και υποδομές – όπως αυτές που υποστήκαμε την 11η Σεπτεμβρίου – είτε για υβριδικές επιθέσεις, όπως η διοχέτευση στη χώρα μας εγκληματιών και θανατηφόρων χημικών, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κάνουν ό,τι περνά από την σημαντική δύναμή τους για να προστατεύσουν το ημισφαίριό μας, τα σύνορά μας και τον αμερικανικό λαό”, ανέφερε.
Η εξέλιξη της κρίσης
Από τα μέσα Αυγούστου, οι εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας έχουν οξυνθεί. Η Ουάσιγκτον έχει ενισχύσει την στρατιωτική της παρουσία στη νότια Καραϊβική, επικαλούμενη την ανάγκη περιορισμού της διακίνησης ναρκωτικών. Μεταξύ 2 Σεπτεμβρίου και 19 Δεκεμβρίου 2025, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν 28 πλήγματα κατά σκαφών που –κατά τους ισχυρισμούς τους– μετέφεραν ναρκωτικά, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 104 ατόμων (στοιχεία που δεν έχουν επιβεβαιωθεί από τον ΟΗΕ).
Ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Βολκέρ Τουρκ, δήλωσε ότι τα πλήγματα παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κρίνοντας τις επιθέσεις «απαράδεκτες» και ζητώντας από τις ΗΠΑ να τις τερματίσουν και να αποτρέψουν «εξωδικαστικές εκτελέσεις».
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, χαρακτηρίζουν νόμιμες τις επιχειρήσεις, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται σε «ένοπλη σύγκρουση» με καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία η διοίκηση Τραμπ έχει ορίσει ως τρομοκρατικές οργανώσεις.
Η συνεδρίαση της 10ης Οκτωβρίου
Το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε συνεδριάσει ξανά για το θέμα στις 10 Οκτωβρίου 2025 έπειτα από αίτημα της Βενεζουέλας, η οποία απέρριψε τους αμερικανικούς ισχυρισμούς και ισχυρίστηκε ότι ο πραγματικός στόχος των ΗΠΑ είναι «αλλαγή καθεστώτος» και ο έλεγχος των φυσικών πόρων της χώρας. Η Βενεζουέλα προειδοποίησε ότι η στρατιωτική κινητοποίηση και η ρητορική της Ουάσιγκτον υποδηλώνουν ότι μια ένοπλη επίθεση «ενδέχεται να συμβεί πολύ σύντομα».
Τότε ο Βοηθός ΓΓ ΟΗΕ, Μίροσλαβ Γέντζα, κάλεσε και τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επιλύσουν τις διαφορές ειρηνικά, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη του ΟΗΕ.
Στην επιστολή της ημερομηνίας 17 Δεκεμβρίου, η Βενεζουέλα απέρριψε κάθε αμερικανική διεκδίκηση επί των αποθεμάτων πετρελαίου της χώρας, τονίζοντας ότι οι απειλές της Ουάσιγκτον παραβιάζουν το άρθρο 2(4) του Χάρτη των ΗΕ. Ζήτησε επίσης από το Συμβούλιο Ασφαλείας να αντιμετωπίσει την «συνεχιζόμενη επιθετικότητα».
Την ίδια ημέρα, ο ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ν. Μαδούρο, κατά την οποία επανέλαβε την ανάγκη «σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ιδιαίτερα του Χάρτη των ΗΕ, την αποφυγή κλιμάκωσης και τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας».
Προσπάθεια υιοθέτησης Προεδρικής Δήλωσης ΣΑ ΟΗΕ
Στα τέλη Οκτωβρίου 2025 η Ρωσία κυκλοφόρησε σχέδιο Προεδρικής Δήλωσης του Συμβουλίου Ασφαλείας για την κατάσταση στην Καραϊβική, με γενικές εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, διάλογο και πολυμερείς μηχανισμούς, αλλά χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένα κράτη. Αν και αρκετά μέλη συμφώνησαν επί της αρχής, οι ΗΠΑ αντιτάχθηκαν σε οποιοδήποτε επίσημο κείμενο, με αποτέλεσμα η Μόσχα να αποσύρει το σχέδιο.
Πηγή: ΚΥΠΕ
