Με αφορμή την συμπλήρωση δύο ετών από την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, ο ΑΝΤ1 συνομίλησε με ένα από τους επιζώντες του Φεστιβάλ Νόβα. Ο Γιουβάλ Σιμόν Τοβ, 25 χρονών σήμερα, ανακαλεί στην μνήμη του τα όσα φρικτά έζησε εκείνο το πρωινό, κατά το οποίο έχασε μπροστά στα μάτια του, τον αδερφικό του φίλο, Ρον. Όσο υπάρχουν όμηροι ακόμη στη Γάζα, οι πληγές δεν επουλώνονται, εκμυστηρεύεται και στέλνει μήνυμα διεθνώς, ότι το μίσος μπορεί να το νικήσει μόνο η αγάπη.
Πέρασαν δύο χρόνια από την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, κατά την οποία ήσουν μάρτυρας ενός φρικτού μακελειού και επέζησες σαν από θαύμα. Σήμερα θα ήθελα να μιλήσουμε για αυτό σου το βίωμα, πώς άλλαξε τη ζωή σου, αλλά και για την οπτική σου για τα ευρύτερα γεγονότα και τις συνέπειές τους. Πώς θυμάσαι εκείνη την ημέρα;
Σας ευχαριστώ κατ΄αρχάς για την πρόσκληση διότι αυτή η ημέρα είναι εξαιρετικά σημαντική για τον ισραηλινό λαό, αλλά και για το λαό στην Κύπρο και σε ολόκληρο τον κόσμο. Πέρασαν δύο χρόνια και πιστεύω ότι τις περισσότερες φορές είναι ακόμη σαν εφιάλτης. Το να σκέφτεσαι εκείνη την ημέρα και να συνειδητοποιείς και να θυμάσαι τις στιγμές που προσπαθούσες να διαφύγεις από εκείνη την τρελή κατάσταση...
Ήσουν στο Φεστιβάλ Nova.
Ναι ήμουν στο Φεστιβάλ Nova και μετά τους συναγερμούς και τις σειρήνες, εγώ και δύο άλλοι φίλοι μου, ο Ταμίρ και ο Ρον, αποφασίσαμε να φύγουμε από το πάρτι και να επιστρέψουμε σπίτι. Αλλά δεν μπορούσαμε, διότι οι τρομοκράτες ήταν στον κεντρικό δρόμο, στον δρόμο 232 προς το σπίτι και περίμεναν σε ένα σταυροδρόμι,
πυροβολώντας από απόσταση κατά του αυτοκινήτου μας. Ο Ρον σκοτώθηκε...
Ο φίλος σου. Και είδες τη σκηνή της δολοφονίας.
Ναι, το είδαμε με τον φίλο μου τον Ταμίρ και προσπαθήσαμε να κάνουμε ό,τι μπορούσαμε για να επιζήσουμε σε αυτή την τρελή κατάσταση. Ο χρόνος πέρασε και προσπαθείς κάθε ημέρα να επουλώσεις τις πληγές σου, προσπαθείς να μιλάς για αυτό όσο περισσότερο μπορείς, προσπαθείς να διηγηθείς την ιστορία για να μάθει ο κόσμος τι συνέβη εκείνη την ημέρα στο Ισραήλ και όποτε μιλάς για αυτό, τρελαίνεσαι περισσότερο. Διότι όπως όλοι γνωρίζουμε, υπάρχουν ακόμη όμηροι στη Γάζα, που όλοι θέλουμε να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Άρα προσπαθούμε δύο χρόνια μετά, να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να επανενώσουμε το Ισραήλ και να στηρίξουμε τις οικογένειες και ό,τι μπορούμε για να θεραπευτούμε αλλά και για να μην ξεχάσουμε κανένα εκεί και να τους φέρουμε όλους πίσω στο σπίτι.
Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη στιγμή που έχει χαραχτεί στην μνήμη σου;
Ναι. Θυμάμαι πολλές στιγμές εκείνης της ημέρας αλλά έχω μια πολύ κακή και έχω αντιληφθεί και μια άλλη (θετική) μέσα σε εκείνη την τρελή κατάσταση. Η πρώτη είναι όταν εγκατέλειψα το αυτοκίνητο μετά τους πυροβολισμούς. Ήμουν πεσμένος στο έδαφος δίπλα από ένα μικρό, κίτρινο θάμνο, περίπου σαράντα μέτρα από τον δρόμο και παρακολουθούσα για περισσότερα από σαράντα λεπτά το μακελειό μπροστά στα μάτια μου. Περισσότεροι από δεκαπέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν στην ίδια διασταύρωση, νότια της Λωρίδας της Γάζας. Μια φρικτή κατάσταση να την βλέπεις. Ήταν σκληρές δολοφονίες. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνες τις στιγμές και δεν θα ξεχάσω ποτέ τους ανθρώπους, την οικογένεια που βγήκε από το καταφύγιό της στον δρόμο, για να με οδηγήσει σε ασφαλές μέρος στο σπίτι της και να μου δώσει την ζωή μου πίσω. Διότι νομίζω τώρα όλοι οι άνθρωποι στο Ισραήλ πρέπει να αποφασίσουν πώς θα κάνουν καλύτερες πράξεις ο ένας για τον άλλο, για να επιστρέψουν οι όμηροι και να δημιουργήσουμε κάτι καλύτερο. Αλλά και για μας. Για την 7η Οκτωβρίου έχω ιδρύσει ένα μη κερδοσκοπικό οργανισμό που βοηθά και στηρίζει κάποιους απομονωμένους ηλικιωμένους και απαλύνουμε την μοναξιά τους με συντροφιά από εφήβους, ανακαινίζουμε τα σπίτια τους. Το έκανα και πριν αλλά μετά από αυτό, αποφάσισα να συνεχίσω να προσπαθώ να φέρω ζωή στον λαό του Ισραήλ και να κάνω το καλό για τον λαό της χώρας μου και σε εκείνο επικεντρώνομαι. Να προσπαθήσω να θεραπευτώ, αλλά να μην ξεχάσω κανένα.
Πώς βίωσες τις πρώτες ημέρες, βδομάδες μετά την επίθεση;
Τις πρώτες δύο, τρεις βδομάδες ήταν πολύ δύσκολα. Έπρεπε να πάμε σε κηδείες φίλων μας, του Ρον και του Ματάν και ήταν δύσκολο. Καθόμουν στο σπίτι των γονιών μου, σε μια πόλη είκοσι λεπτά από το Τελ Αβίβ, προσπαθούσα να μιλήσω με όλους, να πω την ιστορία μας, να αναλύσω όλες τις λεπτομέρειες του πάζλ, να συνδέσω και να καταλάβω τι συνέβαινε εκείνο το πρωινό. Αλλά ο φίλος μου, ο Ταμίρ, είχε επίσης επιζήσει. Μιλούσαμε και αποφασίσαμε, όπως οι έφηβοι να κοιτάξουμε στο διαδίκτυο πώς μπορείς να αποτρέψεις το μετατραυματικό στρες και είδαμε αμέτρητους καταλόγους με βήματα και αποφασίσαμε να τα κάνουμε. Να βγούμε έξω, να μιλήσουμε για την ιστορία μας, να φάμε, να κοιμηθούμε όσο μπορούσαμε, αλλά να είμαστε μαζί. Οι πρώτες δύο, τρεις βδομάδες ήταν πραγματικά δύσκολες και για μένα και για την οικογένειά μου αλλά προσπαθήσαμε να κάνουμε ό,τι μπορούσαμε για να μιλήσουμε για την κατάσταση, να είμαστε μαζί και να βοηθήσουμε όποιον μπορούμε.
Πώς θεωρείς ότι η ισραηλινή κοινωνία άλλαξε από τότε;
Αλλάζουμε κάθε μέρα στο Ισραήλ και πιστεύω δεν εξαρτάται από τον χρόνο. Ο λόγος που δεν μπορούμε να θεραπευτούμε, είναι ότι υπάρχουν ακόμη όμηροι στη Γάζα. Δεν μπορούμε να το ξεπεράσουμε. Όταν κυκλοφορήσεις στους δρόμους του Ισραήλ αυτές τις ημέρες, οι άνθρωποι μιλούν γι αυτό κάθε μέρα, κάθε στιγμή. Είτε πηγαίνεις στη δουλειά, στο ραδιόφωνο, παντού. Γνωρίζουμε όλοι ότι πρέπει να μείνουμε ενωμένοι διότι η κατάσταση τώρα είναι περίπλοκη και το ξέρουμε. Αλλά προσπαθούμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να επανενωθούμε ξανά ως κοινωνία διότι υπάρχουν πολλές απόψεις και άνθρωποι με πολλές, διαφορετικές πράξεις είτε για τους ομήρους, είτε για τους Ισραηλινούς. Προσπαθούμε να είμαστε ενωμένοι αλλά δεν μπορούμε να το ξεπεράσουμε και το αντιμετωπίζουμε κάθε ημέρα.
Πιστεύεις ότι οι επιζώντες ή οι οικογένειες των θυμάτων έλαβαν επαρκή υποστήριξη;
Δύσκολη ερώτηση. Δεν ξέρω και δεν θέλω να μιλήσω εκ μέρους τους. Πιστεύω ότι όλοι, όλη η ανθρωπότητα, αλλά συγκεκριμένα η κοινωνία στο Ισραήλ και όλο το έθνος πρέπει να κάνουμε περισσότερα. Πάντα πρέπει να κάνουμε περισσότερα, να τους στηρίξουμε περισσότερο, να μιλάμε για αυτό περισσότερο, να τους αγκαλιάσουμε και να είμαστε μαζί τους. Από την δική μου οπτική θα μπορούσα να λάβω περισσότερα, περισσότερη βοήθεια, χρειάζομαι περισσότερη βοήθεια, όπως όλοι οι άλλοι. Αλλά προσπαθούμε να κατανοήσουμε την κατάσταση, την δύσκολη αυτή κατάσταση στο Ισραήλ και να λάβουμε όποια βοήθεια μπορούμε από κάθε ομάδα που προσφέρεται. Δεν θέλω να μιλώ εκ μέρους όλων των επιζώντων, αλλά χρειζόμαστε βοήθεια. Και προσπαθούμε να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε, όχι για να το ξεπεράσουμε, αλλά για να μιλάμε για αυτό όσο μπορούμε.
Δύο χρόνια μετά, το Ισραήλ δέχεται σφοδρές διεθνείς επικρίσεις. Κυρίως αυτές τις ημέρες. Κάποιοι το κατηγορούν για γενοκτονία και την χρήση της πείνας ως όπλο πολέμου στην Γάζα. Πώς σχολιάζεις εσύ αυτούς τους ισχυρισμούς;
Θεωρώ διεθνώς τώρα, όλες οι χώρες ανά τον κόσμο διαβάζουν διαφορετικές ειδήσεις από ότι εγώ και πιστεύω κι εσύ επίσης. Έχω συμμετάσχει σε μια ταινία με τίτλο "Θα χορέψουμε ξανά" και αυτή η ταινία αφορά σε ιστορίες ανθρώπων. Είναι περισσότερες από δώδεκα ιστορίες και μαθαίνεις τους ανθρώπους. Μαθαίνεις εμένα και άλλους έντεκα ανθρώπους. Σε αυτή την ταινία μαθαίνεις τις ιστορίες με συναίσθημα, συνδέεσαι με αυτούς και καταλαβαίνεις τι πέρασαν εκείνο το πρωί. Πιστεύω ότι ο λόγος που όλοι διαβάζουμε διαφορετικές ειδήσεις και μιλάμε με διαφορετικούς ανθρώπους, είναι επειδή δεν ακούμε πραγματικά τις ιστορίες. Διαβάζουμε απλώς κάποιες εφημερίδες και διαμορφώνουμε άποψη, για κάτι που δεν βιώσαμε. Πιστεύω ότι η κατάσταση είναι τρελή για όλους και ο μοναδικός μας στόχος είναι να φέρουμε τους ομήρους πίσω στο σπίτι τους. Και πιστεύω όλος ο κόσμος θέλει το ίδιο με μας. Και ξέρω ότι η κατάσταση τώρα σε όλο τον κόσμο είναι πολύ περίπλοκη και γνωρίζω ότι δεχόμαστε μεγάλη κριτική εκτός Ισραήλ και απλώς ζητώ από τον κόσμο να ακούσει τις ιστορίες, να μιλήσει με ανθρώπους, να προσπαθήσει να καταλάβει την όλη κατάσταση, τον λόγο, τι συνέβη εκείνη την ημέρα, να δει την ταινία "Θα χορέψουμε ξανά". Κέρδισε το βραβείο ΕΜΙ, πριν τρεις μήνες. Είναι λόγος για να την δεις και να προσπαθήσεις να καταλάβεις την όλη κατάσταση και από τις δύο πλευρές και όχι να ασκείς κριτική (γιατί διάβασες) μια εφημερίδα. Είναι η καλύτερη μου συμβουλή, αυτή είναι η άποψή μου.
Κοιτώντας την μεγάλη εικόνα, βλέπεις προοπτική για συμφιλίωση και συνύπαρξης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων μελλοντικά; Μπορείς να δεις ειρήνη στο μέλλον;
Ναι. Ναι μπορεί στο μέλλον να μπορέσουμε να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι και να συζητήσουμε για την κατάσταση. // Πιστεύω ότι μετά την επιστροφή των ομήρων στο Ισραήλ και την επανένωσή μας, τότε θα καθίσουμε και θα καταλάβουμε ποιο είναι το επόμενο βήμα για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και φυσικά για το Ισραήλ και την κατάσταση μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων. Ίσως στο μέλλον, να καταφέρουμε να το πετύχουμε. Μπορεί αυτό το μέλλον να είναι κοντά, μπορεί και όχι, αλλά τώρα δεν μπορούμε να μιλάμε για αυτή την μεγάλη εικόνα χωρίς την επούλωση των πληγών, χωρίς να ξεπεράσουμε αυτό τον πόλεμο και αυτή την κατάσταση. Διότι όλα περιστρέφονται γύρω από τον πόλεμο τώρα και δεν μπορείς να λάβεις καμία απόφαση ελαφρά τη καρδία. Πρέπει να σκεφτείς, να νιώσεις, αλλά με την πάροδο χρόνου και αφού καθίσεις κάτω, ηρεμήσεις και καταλάβεις, τότε θα αποφασίσεις σωστά.
Κλείνοντας θα ήθελα ένα μήνυμα που ίσως θα ήθελες να στείλεις στην διεθνή κοινότητα, ίσως για την ιστορία σου ή για την σημερινή κατάσταση. Ποιο είναι το μήνυμά σου στον κόσμο;
Το μήνυμά μου είναι ότι το μίσος μπορεί να το νικήσεις, μόνο με την αγάπη. Και ζητώ από τον κόσμο να δει την ταινία και να σκέφτεται εμάς εκείνη την ημέρα. Κοιτάξτε με. Είμαι 25 ετών, ένας Ισραηλινός και δεν έχω κάνει κάτι σε οποιονδήποτε για να τον κάνω να νιώσει άσχημα. Και αυτές τις ημέρες και τα όσα φρικτά είδα με τα μάτια μου, ήταν πολύ άσχημα...
Επισκέφθηκες ξανά το σημείο;
Ναι πολλές φορές. Και ζητώ από τον κόσμο να δει εμένα, να δει την ταινία και να προσπαθήσει να αποκτήσει μια νέα οπτική γωνία για την κατάσταση, να μιλήσει με ανθρώπους και να καταλάβει ότι τίποτα δεν είναι όπως τα διαβάζει από τις τοπικές εφημερίδες. Προσπαθήστε να ανοίξετε το μυαλό σας και να καταλάβετε ότι είναι μια περίπλοκη κατάσταση. Προσπαθήστε να καταλάβετε τι συνέβη εκείνη την μέρα και το ζητώ από τον κόσμο γιατί συμπληρώνονται δύο χρόνια, προσπαθήστε να καταλάβετε την αγάπη μεταξύ μας και ελπίζω όλοι οι όμηροι θα επιστρέψουν σπίτι τους σύντομα, όσο το δυνατό πιο σύντομα γιατί θέλουμε όλοι να επουλώσουμε μαζί τις πληγές μας και να επανενωθούμε.