Η τεχνολογία deepfake, γνωστή για τη δυνατότητά της να δημιουργεί άκρως ρεαλιστικά βίντεο, εικόνες και ήχο, έχει ξεφύγει από τις εφαρμογές της στην ψυχαγωγία ή την πολιτική. Πλέον αξιοποιείται και σε κακόβουλες εκστρατείες παραπληροφόρησης στα social media, με πιο ανησυχητικό παράδειγμα τη χρήση ψεύτικων ιατρικών avatars που προωθούν ψευδοθεραπείες και επικίνδυνα συμπληρώματα υγείας.
Σύμφωνα με έκθεση της ESET, ερευνητές εντόπισαν στο TikTok και το Instagram δεκάδες λογαριασμούς όπου avatars, κατασκευασμένα με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, παρουσιάζονται ως γιατροί, διατροφολόγοι ή άλλοι ειδικοί υγείας. Τα βίντεο που ανεβάζουν είναι τόσο καλοφτιαγμένα που πολλοί χρήστες τα εκλαμβάνουν ως αξιόπιστες ιατρικές συμβουλές.
Σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, ένας avatar-«γιατρός» προωθεί ένα φυσικό εκχύλισμα ως δήθεν ασφαλέστερη και πιο αποτελεσματική εναλλακτική του Ozempic. Το προϊόν παραπέμπει σε σελίδα του Amazon, με γενικούς τίτλους όπως «σταγόνες χαλάρωσης», χωρίς καμία σύνδεση με τις υποσχέσεις του βίντεο.
Διάβασε ακόμα: Revenge porn και Deepfake: Ομοσπονδιακό έγκλημα στις ΗΠΑ
Πολλά από αυτά τα deepfake clips ακολουθούν παρόμοιο μοτίβο: ένα ομιλούν πρόσωπο, συνήθως σε γωνία της οθόνης, δίνει «επιστημονικές» συμβουλές που οδηγούν εμμέσως στην αγορά κάποιου προϊόντος. Το αποτέλεσμα είναι μια επικίνδυνη μορφή ψηφιακής απάτης που εκμεταλλεύεται την εμπιστοσύνη του κοινού στην ιατρική αυθεντία.
Σε άλλες περιπτώσεις, οι ψευδο-γιατροί χρησιμοποιούν ονόματα και πρόσωπα υπαρκτών επαγγελματιών υγείας ή ενσωματώνουν παραποιημένες εικόνες για να ενισχύσουν την αξιοπιστία τους. Παρόλο που αυτού του τύπου οι καταχρήσεις παραβιάζουν τους όρους χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, παραμένουν δύσκολα ανιχνεύσιμες και ιδιαιτέρως διαδεδομένες.
Διάβασε ακόμα: Κατεχόμενα: Φτιάχνουν deepfake βίντεο με πρωταγωνιστή τον Τατάρ (ΒΙΝΤΕΟ)
Η Martina López και ο Tomáš Foltýn από την ESET προειδοποιούν: «Σε μία περίπτωση, avatar εμφανιζόταν ως γυναικολόγος με 13 χρόνια εμπειρίας, ενώ το πρόσωπο είχε απλώς επιλεγεί από την έτοιμη βιβλιοθήκη μιας εφαρμογής». Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την παραπληροφόρηση, αλλά και τη μακροπρόθεσμη διάβρωση της εμπιστοσύνης του κοινού στις online ιατρικές συμβουλές.
Πώς να αναγνωρίσετε τα deepfake avatars:
Κακός συγχρονισμός ήχου με τα χείλη ή αφύσικες εκφράσεις προσώπου.
Ξαφνικές αλλαγές φωτισμού ή θολά σημεία στο πρόσωπο ή στο φόντο.
Ρομποτική ή υπερβολικά «καθαρή» φωνή.
Νεόκοπα προφίλ χωρίς ιστορικό και με λίγους ακόλουθους.
Υπερβολικοί ισχυρισμοί χωρίς τεκμηρίωση, όπως «θαυματουργή θεραπεία» ή «αυτό το κόλπο δεν θέλουν να το ξέρετε οι γιατροί».
Η σύσταση των ειδικών είναι ξεκάθαρη: να ελέγχετε πάντα τέτοια περιεχόμενα από έγκυρες ιατρικές πηγές, να αποφεύγετε τον διαμοιρασμό ύποπτων βίντεο και να τα αναφέρετε στις πλατφόρμες όπου τα εντοπίζετε.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, η διάκριση ανάμεσα στο ψεύτικο και το αυθεντικό γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας του κοινού και ανάπτυξη προηγμένων εργαλείων ανίχνευσης deepfake περιεχομένου. Το διακύβευμα είναι μεγάλο: η υγεία και η ασφάλειά μας στον ψηφιακό κόσμο.
Πηγή: techgear
