Η Παρασκευή και 13 είναι από τις πιο γνωστές ημέρες που συνδέονται με τη δεισιδαιμονία και την κακοτυχία. Αν και η πρόληψη αυτή είναι κυρίως διαδεδομένη στις αγγλόφωνες χώρες, η φήμη της έχει φτάσει σε όλο τον κόσμο, προκαλώντας ανάμεικτα συναισθήματα φόβου και περιέργειας. Ποιες είναι, όμως, οι ρίζες αυτής της αντίληψης;
Μία από τις πιο διαδεδομένες ιστορικές εκδοχές για την κακή φήμη της ημέρας συνδέεται με την Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 1307, όταν ο βασιλιάς της Γαλλίας, Φίλιππος Δ', διέταξε τη μαζική σύλληψη των Ναϊτών Ιπποτών. Οι ιππότες βασανίστηκαν σκληρά και οδηγήθηκαν στην πυρά, σηματοδοτώντας το τέλος του θρυλικού τάγματος. Το γεγονός αυτό θεωρείται από πολλούς ως η απαρχή της δεισιδαιμονίας για την Παρασκευή και 13.
Η κακοτυχία που αποδίδεται στην Παρασκευή έχει επίσης θρησκευτικές και συμβολικές καταβολές:
- Ημέρα εκδίωξης από τον Παράδεισο: Σύμφωνα με κάποιες ερμηνείες, ήταν Παρασκευή όταν η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό.
- Καταστροφικά γεγονότα της Βίβλου: Η μεγάλη πλημμύρα και η σταύρωση του Χριστού φέρονται να συνέβησαν Παρασκευή.
- Ο «καταραμένος» αριθμός 13: Ο αριθμός 13 θεωρείται ότι διαταράσσει την αρμονία του αριθμού 12, που έχει ισχυρή συμβολική σημασία σε πολλές παραδόσεις (12 Θεοί του Ολύμπου, 12 φυλές του Ισραήλ, 12 μαθητές του Χριστού κ.λπ.). Το άγνωστο που συμβολίζει το 13 προκαλεί ανησυχία, εντείνοντας την αίσθηση κακοτυχίας.
Η πρόληψη της Παρασκευής και 13 διαδόθηκε ευρέως τον 19ο αιώνα στις αγγλόφωνες χώρες. Στη σύγχρονη εποχή, η φήμη της ενισχύθηκε από την ταινία τρόμου «Παρασκευή και 13» (1980), που καθιέρωσε τη σύνδεση της ημέρας με τρομακτικά γεγονότα.
Ακόμη και στην τεχνολογία, η ημέρα έχει αφήσει το στίγμα της: το «Friday the 13th Virus», που δημιουργήθηκε στο Ισραήλ το 1988, ενεργοποιείται όταν το ημερολόγιο του υπολογιστή δείξει Παρασκευή και 13, προκαλώντας επιβράδυνση στη λειτουργία του.
Στην Ελλάδα και τις ισπανόφωνες χώρες, η ημέρα που θεωρείται γρουσούζικη δεν είναι η Παρασκευή και 13, αλλά η Τρίτη και 13. Αυτή η διαφοροποίηση οφείλεται στην παράδοση και τον πολιτισμικό συμβολισμό κάθε περιοχής.
Η Παρασκευή και 13 παραμένει μέχρι σήμερα ένα παράδειγμα του πώς η ιστορία, η θρησκεία και η λαογραφία επηρεάζουν τη συλλογική ψυχολογία και διαμορφώνουν δεισιδαιμονίες που διαρκούν αιώνες.
