Η Κύπρος συμμετείχε για πρώτη φορά σε Μεσογειακούς Αγώνες το 1987 στη Λαττάκεια της Συρίας, κατακτώντας δύο χρυσά με τον Μάικ Τύμβιο στο σκιτ (260/263) και τον Μάριο Χατζηανδρέου στο τριπλούν (16.49μ.). Ο τελευταίος κέρδισε το δεύτερο του χρυσό τέσσερα χρόνια αργότερα στη Αθήνα, αυτή τη φορά με άλμα στα 17.13μ.
Από το χρυσό του 1991 έπρεπε να περάσουν δέκα χρόνια μέχρι να κερδίσει ξανά πρωτιά η Κύπρος. Το 2001 στην Τύνιδα ο Άννινος Μαρκουλίδης τερμάτισε πρώτος στα 200μ. με χρόνο 20.60. Ένα χρυσό κέρδισε η Κύπρος και το 2005 με τον Κυριάκο Ιωάννου στο ύψος με άλμα στα 2.24μ. Το 2009 στην Πεσκάρα ήταν η πρώτη φορά μετά το 1987 που η Κύπρος μάζεψε πάνω από ένα χρυσό σε μια διοργάνωση, στην καλύτερη παρουσία της χώρας μας στους συγκεκριμένους Αγώνες. Ο Κυριάκος Ιωάννου έκανε το repeat με χρυσό στο ύψος με άλμα στα 2.30μ., η Ελένη Αρτυματά κέρδισε τα 200μ. με χρόνο 23.16 και η Αναστασία Χριστοφόρου τα 50μ. πρόσθιο με επίδοση 31.12. Συνολικά έξι Κύπριοι αθλητές έχουν κερδίσει οκτώ χρυσά μετάλλια στους Μεσογειακούς Αγώνες, ενώ στο σύνολο η Κύπρος έχει κατακτήσει 38 μετάλλια (8 χρυσά, 15 αργυρά, 13 χάλκινα), με 24 αθλητές να έχουν πατήσει βάθρο.
Μαρκουλλίδης και Μιχαηλίδης
Τα περισσότερα μετάλλια για την Κύπρο σε Μεσογειακούς Αγώνες έχει κερδίσει ο Άννινος Μαρκουλίδης. Ο σπρίντερ κατέκτησε τέσσερα μετάλλια, ένα χρυσό, ένα αργυρό και δύο χάλκινα. «Οι μνήμες μου από τους Μεσογειακούς είναι από τις καλύτερες της καριέρας μου. Ο στίβος είναι άθλημα υψηλού επιπέδου στους Μεσογειακούς. Προσωπικά θυμάμαι ιδιαίτερα το χρυσό στα 200μ. στην Τυνησία», μας λέει ο 42χρονος σήμερα πρώην αθλητής.
Ο κολυμβητής Σταύρος Μιχαηλίδης είναι δεύτερος στη σχετική λίστα με τρία μετάλλια σε Μεσογειακούς, ο μόνος ο οποίος ανέβηκε στο βάθρο σε τρεις διαφορετικούς Αγώνες και στις τρεις περιπτώσεις στα 50μ. ελεύθερο. Αργυρός το 1991 στην Αθήνα, χάλκινος το 1993 στη Ρουσιγιόν και το 1997 στο Μπάρι, ο Μιχαηλίδης παραλίγο να πάρει και τέταρτο μετάλλιο στην Τύνιδα το 2001, όμως πλασαρίστηκε 4ος στον τελικό. «Οι Μεσογειακοί ήταν οι αγώνες που με καθιέρωσαν ως πρωταθλητή», μας λέει ο Σταύρος Μιχαηλίδης, ο οποίος θυμάται με κάθε λεπτομέρεια τη δεκαετή διαδρομή του στους Αγώνες. «Το μετάλλιο το 1991 ήταν το πιο σημαντικό. Εκείνες τις μέρες ο αδελφός μου ήταν σε κώμα μετά από ατύχημα και περάσαμε δύσκολες στιγμές. Δεν έκανα προπονήσεις, αφού η σκέψη μου ήταν αλλού. Την ημέρα της αναχώρησης για τους Αγώνες, ο αδελφός μου ξύπνησε και ήταν σαν να μου έλεγε ‘πήγαινε’. Τελικά ήρθα 2ος στο 50άρι με παγκύπριο ρεκόρ».
Τα κυπριακά μετάλλια στους Μεσογειακούς:
Λαττάκεια 1987
Χρυσά (2): Μάικ Τύμβιος (σκιτ), Μάριος Χατζηανδρέου (τριπλούν)
Αργυρά (-):
Χάλκινα (-):
Αθήνα 1991
Χρυσά (1): Μάριος Χατζηανδρέου (τριπλούν)
Αργυρά (2): Γιάννης Ζησιμίδης (100μ.), Σταύρος Μιχαηλίδης (50μ. ελεύθερο)
Χάλκινα (1): Αντώνης Νικολαΐδης (σκιτ)
Ρουσιγιόν 1993
Χρυσά (-):
Αργυρά (1): Αρούτ Παρσεκιάν (πάλη)
Χάλκινα (2): Σταύρος Μιχαηλίδης (50μ. ελεύθερο), Αντώνης Νικολαΐδης (σκιτ)
Μπάρι 1997
Χρυσά (-):
Αργυρά (3): Αρούτ Παρσεκιάν (πάλη), Άννινος Μαρκουλλίδης (100μ.), Δώρα Κυριάκου (400μ.)
Χάλκινα (4): Σταύρος Μιχαηλίδης (50μ. ελεύθερο), Ρουντίκ Καζαντζιάν (πυγμαχία), Πρόδρομος Κατσαντώνης (200μ.), 4x100μ. (Μαρκουλλίδης, Ζησιμίδης, Κατσαντώνης, Σκέντερ)
Τύνιδα 2001
Χρυσά (1): Άννινος Μαρκουλίδης (200μ.)
Αργυρά (1): Χρύσανθος Παπαχρυσάνθου (50μ. ελεύθερο)
Χάλκινα (3): Άννινος Μαρκουλίδης (100μ.), Μαρία Παπαδοπούλου (100μ. πεταλούδα), Ρουντίκ Καζαντζιάν (πυγμαχία)
Αλμερία 2005
Χρυσά (1): Κυριάκος Ιωάννου (ύψος)
Αργυρά (4): Γιάννης Κωνσταντίνου (ύψος), Άννα Φοιτίδου (επί κοντώ), Οβιδίου Μπομπιρνάτ (πυγμαχία), Ηρόδοτος Γιωργαλλάς (κρίκοι)
Χάλκινα (2): Νέιτεν Ρούσεφ (άρση βαρών), Γιώργος Αχιλλέως (σκιτ)
Πεσκάρα 2009
Χρυσά (3): Κυριάκος Ιωάννου (ύψος), Ελένη Αρτυματά (200μ.), Αναστασία Χριστοφόρου (50μ. πρόσθιο)
Αργυρά (4): Γιώργος Αχιλλέως (σκιτ), Μαριάννα Ζαχαριάδη (επί κοντώ), Δημήτρης Μινασίδης δις (άρση βαρών)
Χάλκινα (1): Ελένη Αρτυματά (100μ.)
Ε Ν Θ Ε Τ Ο
Η ιστορία των Μεσογειακών Αγώνων
Το 1948 στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου, ο πρόεδρος της Αιγυπτιακής Ολυμπιακής Επιτροπής, Μοχάμεντ Ταχέρ Πασά, κατάφερε και έπεισε τις υπόλοιπες χώρες που βρέχονται από τη Μεσόγειο να βάλουν μπροστά τη διεξαγωγή των Μεσογειακών Αγώνων. Η πρώτη διοργάνωση έλαβε χώρα στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1951 με τη συμμετοχή 10 χωρών και 734 αθλητών (όλοι άνδρες). Η Ελλάδα, που είχε τη μεγαλύτερη αποστολή (πέρα από τους διοργανωτές), πήρε την 5η θέση με τέσσερα χρυσά και 21 μετάλλια στο σύνολο.
Από τότε έχουν διεξαχθεί 16 Μεσογειακοί Αγώνες, όλες σε παραθαλάσσιες πόλεις (η Καζαμπλάνκα το 1983 ήταν η μόνη που δεν βρεχόταν από τη Μεσόγειο, αλλά από τον Ατλαντικό). Η Ιταλία φιλοξένησε τις περισσότερες διοργανώσεις, τρεις συνολικά. Το 1963 στη Νάπολι, το 1997 στο Μπάρι και το 2009 στην Πεσκάρα. Η διοργάνωση του 2017 στην Ταραγόνα θα είναι η τρίτη που θα γίνει στην Ισπανία, μετά τη Βαρκελώνη (1955) και την Αλμερία (2005).
Σήμερα 24 χώρες λαμβάνουν μέρος στους Μεσογειακούς Αγώνες, με τα Σκόπια να είναι η νεότερη προσθήκη, αφού κάνουν φέτος ντεμπούτο. Από την Ευρώπη μετέχουν οι Αλβανία, Ανδόρα, Βοσνία, Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρος, Μάλτα, Μαυροβούνιο, Μονακό, Σκόπια, Σαν Μαρίνο, Σερβία, Σλοβενία και Τουρκία, από την Αφρική οι Αίγυπτος, Αλγερία, Λιβύη, Μαρόκο και Τυνησία και από την Ασία οι Λίβανος και Συρία. Οι Ισραήλ και Παλαιστίνη δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής, για πολιτικούς λόγους.
Η Ιταλία μετράει 11 πρωτιές στον πίνακα μεταλλίων σε 16 Αγώνες, η Γαλλία τέσσερις, ενώ η Γιουγκοσλαβία πήρε την πρώτη θέση στους Αγώνες που φιλοξένησε το 1979. Με 750 χρυσά προηγείται στο συνολικό πίνακα η Ιταλία, με τη Γαλλία να ακολουθεί με 579 χρυσά. Η Ελλάδα είναι 6η στον σχετικό πίνακα με 165 χρυσά.
ΛΕΖΑΝΤΕΣ
Ο Κυριάκος Ιωάννου (στη φωτογραφία, άλμα του από το 2005 στην Αλμερία) μαζί με τον αθλητή του τριπλούν Μάριο Χατζηανδρέου είναι οι μοναδικοί που έχουν δύο χρυσά σε Μεσογειακούς Αγώνες.
Ο Άννινος Μαρκουλίδης είναι ο Κύπριος με τα περισσότερα μετάλλια σε Μεσογειακούς. Το 1997 αργυρός στα 100μ. και χάλκινος στα 4x100μ. και το 2001 χρυσός στα 200μ. και χάλκινος στα 100μ.
Το στάδιο Σαν Νικόλα στο Μπάρι της Ιταλίας φιλοξένησε την τελετή έναρξης των Μεσογειακών Αγώνων του 1997.
