Γερμανία και Ισπανία είναι οι εθνικές ομάδες με τις περισσότερες κατακτήσεις Κυπέλλων Euro, ενώ η Γαλλία γίνεται η πρώτη χώρα που διοργανώνει για τρίτη φορά την τελική φάση. Στις εκπλήξεις διαχρονικά του θεσμού, ο οποίος έχει μια ιστορία 56 χρόνων, συγκαταλέγεται η κατάκτηση του τροπαίου από τη Δανία το 1992 και από την Ελλάδα το 2004.
Η πρώτη διοργάνωση της τελικής φάσης του Euro έγινε το 1960, όταν συμμετείχαν 17 χώρες και το τρόπαιο κατέκτησε η Σοβιετική Ενωση που επικράτησε με 2-1 της Γιουγκοσλαβίας. Από αυτή τη διοργάνωση απουσίαζαν πολλές μεγάλες χώρες, όπως οι Αγγλία, η Δυτική Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Σουηδία.
Η δεύτερη φορά που η Γαλλία διοργάνωσε το EURO ήταν το 1984, όταν και κατέκτησε τη διοργάνωση κερδίζοντας με 2-0 την Ισπανία στον τελικό. Την τελική φάση του EURO φιλοξένησαν δύο φορές η Ιταλία και το Βέλγιο.
Όσον αφορά τον τρόπο διεξαγωγής, στις πρώτες δύο διοργανώσεις το 1960 και το 1964 οι ομάδες που συμμετείχαν αγωνίζονταν σε διπλούς νοκ άουτ αγώνες έπειτα από κλήρωση μέχρι τα ημιτελικά και στη συνέχεια ακολουθούσε οι δύο ημιτελικοί, ο μεγάλος και ο μικρός τελικός. Από το 1968 η διοργάνωσε γινόταν σε ομίλους που μέχρι το 1976 ήταν οκτώ με τους πρώτους των ομίλων να αγωνίζονται στα προημιτελικά σε διπλούς νοκ άουτ αγώνες και μόλις 4 ομάδες λάμβαναν μέρος στην τελική φάση.
Από τη διοργάνωση του 1980 στην τελική φάση λάμβαναν μέρος 8 ομάδες, 7 από τα προκριματικά των 7 ομίλων και η διοργανώτρια. Οι ομάδες χωρίζονταν σε δύο γκρουπ των τεσσάρων και οι δύο που καταλάμβαναν την πρώτη θέση αγωνίζονταν στον τελικό, ενώ οι δεύτερες στον μικρό τελικό.
Στις διοργανώσεις του 1984, του 1988 και του 1992 οι δύο πρώτες ομάδες κάθε ομίλου αγωνίζονταν σε δύο ημιτελικούς, ενώ καταργήθηκε ο μικρός τελικός. Το 1996 οι ομάδες της τελικής φάσης αυξήθηκαν σε 16, και το 2000 ήταν η πρώτη φορά που η τελική φάση διοργανώθηκε σε δύο χώρες και συγκεκριμένα στο Βέλγιο και την Ολλανδία.
Η τελευταία σοβαρή ανακατάταξη του θεσμού γίνεται φέτος, όπου στην τελική φάση θα συμμετάσχουν 24 ομάδες. Αυτές χωρίστηκαν σε 6 ομίλους από τους οποίους προκρίνονται απευθείας οι 2 πρώτοι, ενώ θέση στους 16 θα πάρουν και οι 4 καλύτερες τρίτες των ομίλων. Η συνέχεια θα γίνει με μονούς νοκ άουτ αγώνες.
Η τελική φάση του EURO διοργανώθηκε στις ακόλουθες χώρες:
1960 Γαλλία
1964 Ισπανία
1968 Ιταλία
1972 Βέλγιο
1976 Γιουγκοσλαβίας
1980 Ιταλία
1984 Γαλλία
1988 Δυτική Γερμανία
1992 Σουηδία
1996 Αγγλία
2000 Βέλγιο/Ολλανδία
2004 Πορτογαλία
2008 Αυστρία/Ελβετία
2012 Πολωνία/Ουκρανία
2016 Γαλλία
Τις πιο πολλές κατακτήσεις στο θεσμό έχουν η Γερμανία (2 ως Δυτική Γερμανία) και η Ισπανία με 3, ακολουθεί η Γαλλία με 2, και από μια κατάκτηση έχουν η Σοβιετική Ενωση, η Ιταλία, η Τσεχοσλοβακία, η Ολλανδία, η Δανία, και η Ελλάδα.
Τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στην ιστορία σημείωσαν οι Δανία το 1992 και η Ελλάδα το 2004. Η Δανία πήρε θέση στην τελική φάση την τελευταία στιγμή μετά τον αποκλεισμό της Γιουγκοσλαβίας από τη διοργάνωση. Ως το μεγαλύτερο αουτσάιντερ από τις 8 ομάδες, η Δανία κατάφερε να προκριθεί στον τελικό και εκεί να κερδίσει τη Γερμανία με 2-0.
Ωστόσο, τη μεγαλύτερη έκπληξη έκανε το 2004 η Εθνική Ελλάδος καθώς οι ομάδες είχαν αυξηθεί από 8 σε 16. Στη δεύτερη της εμφάνιση σε τελική φάση, η Ελλάδα συμμετείχε στον όμιλο της οικοδέσποινας και εκ των φαβορί Πορτογαλίας, της πάντοτε πανίσχυρης Ισπανίας και της πολύ υποσχόμενης Ρωσίας. Στόχος της Ελλάδας ήταν μια αξιοπρεπής παρουσία καθώς στην τελευταία της συμμετοχή σε μεγάλη διοργάνωση και συγκεκριμένα στο Μουντιάλ του 1990 στις ΗΠΑ, είχε απολογισμό 3 ήττες με 10-0 τέρματα κατά.
Η ομάδα όμως του Οττο Ρεχάγκελ έκανε τη μεγάλη έκπληξη στην πρεμιέρα και νίκησε με 2-1 τη Πορτογαλία και στη συνέχεια απέσπασε ισοπαλία με 1-1 από την Ισπανία. Στο τελευταίο της ματς του ομίλου ήθελε απλώς να χάσει με ένα γκολ διαφορά, και τα κατάφερε να χάσει με 2-1 παρά το αρχικό σοκ από το άγχος. Η Εθνική βρέθηκε να χάνει με 2-0 όμως κατάφερε να μειώσει λίγο πριν το τέλος του ημιχρόνου και να εξασφαλίσει τη 2η θέση στους ομίλους. Απ` εκεί και πέρα ακολούθησε μαι φανταστική πορεία με 3 ματς χωρίς να δεχθεί τέρμα, αποκλείοντας αρχικά στους 8 τη Γαλλία με 1-0 και στον ημιτελικό τη Τσεχία με 1-0 με αργυρό γκολ στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου της παράτασης. Τη μεγαλύτερη έκπληξη ολοκλήρωσε η Εθνική Ελλάδας στον τελικό κερδίζοντας για δεύτερη φορά στην έδρα της την Πορτογαλία με 1-0.
Στις ιδιαιτερότητες των τελικών, μπορεί να γραφτεί για την ιστορία πως ένας τελικός, αυτός του 1968, κρίθηκε σε επαναληπτικό αγώνα. Συγκεκριμένα, ο τελικός ανάμεσα σε Ιταλία και Τσεχοσλοβακία στις 8 Ιουνίου στο Ολύμπικο της Ρώμης έληξε ισόπαλος 1-1. Συνεπώς διεξήχθη και δεύτερος τελικός 2 μέρες μετά και πάλι στο Ολύμπικο, με τους Ιταλούς να επικρατούν αυτή τη φορά με 2-0 και να κατακτούν για πρώτη και μοναδική φορά το Euro.
Δύο άλλοι τελικοί, του 1996 και του 2000 κρίθηκε με το θεσμό του χρυσού γκολ της παράτασης. Ο θεσμός αυτός προνοούσε πως αν μια ομάδα κατάφερνε να σκοράρει στην παράταση, ο αγώνας έληγε εκεί. Έτσι, το 1996 η Γερμανία μετά το 1-1 της κανονικής διάρκειας, κατάφερε να σκοράρει με τον Ολιβερ Μπίρχοφ μόλις στο 5` της παράτασης κατακτώντας το τρόπαιο. Με τον ίδιο τρόπο κρίθηκε και ο τελικός του 2000 με τον Γάλλο Τρεζεκέ να σκοράρει στο 103` απέναντι στους Ιταλούς και να χαρίζει το κύπελλο στους τρικολόρ.
Στη επόμενο Euro, ο θεσμός του χρυσού γκολ καταργήθηκε και τη θέση του πήρε το αργυρό γκολ. Συνεπώς, στην παράταση, ο αγώνας θα έληγε σε περίπτωση γκολ, όχι με την επίτευξη του αλλά στη λήξη του ημιχρόνου. Αυτό ήταν που έγινε στον ημιτελικό της Ελλάδας με τη Τσεχία με το γκολ του Δέλλα. Ωστόσο, το γκολ αυτό ήταν σαν χρυσό καθώς επιτεύχθηκε στο τελευταίο λεπτό του πρώτου ημιχρόνου της παράτασης και ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη με τη σέντρα.
Μόλις ένας τελικός κρίθηκε στα πέναλτι και αυτός ήταν το 1976 όταν η Τσεχοσλοβακία επικράτησε της Δυτικής Γερμανίας με 5-3. Το σκορ 2-1 εμφανίστηκε τις περισσότερες φορές σε τελικό EURO (5 φορές) ενώ το 2-0 εμφανίστηκε 4 φορές. Η πιο μεγάλη σε έκταση νίκη ήταν το 4-0 της Ισπανίας επί της Ιταλίας στο προηγούμενο Euro.
Συνολικά, τα αποτελέσματα όλων των τελικών του EURO έχουν ως ακολούθως:
1960 Σοβιετική Ενωση-Γιουγκοσλαβία 2-1
1964 Ισπανία – Σοβιετική Ενωση 2-1
1968 Ιταλία – Γιουγκοσλαβία 1-1, 2-0 (επαναληπτικός)
1972 Δυτική Γερμανία – Σοβιετική Ενωση 3-0
1976 Τσεχοσλοβακία – Δυτική Γερμανία 2-2 (5-3 πέναλτι)
1980 Δυτική Γερμανία-Βέλγιο 2-1
1984 Γαλλία- Ισπανία 2-0
1988 Ολλανδία – Σοβιετική Ενωση 2-0
1992 Δανία – Γερμανία 2-0
1996 Γερμανία – Τσεχία 2-1 (χρυσό γκολ στην παράταση)
2000 Γαλλία-Ιταλία 2-1 (χρυσό γκολ στην παράταση)
2004 Ελλάδα – Πορτογαλία 1-0
2008 Ισπανία – Γερμανία 1-0
2012 Ισπανία – Ιταλία 4-0
